[pagevisual]

Alsof het je eigen vader is…

Door: Arienne van Staveren

Cees Veenstra had een boekhandel in Amsterdam op de hoek Utrechtse Straat en de Singel vlak bij het Rembrandtsplein. Die boekhandel is er nog steeds en ook zijn naam staat nog op de ruit. Cees Veenstra was de boekhandel bij wie Reve, Mulisch en van Oorschot hun boeken kochten. Hij was huisleverancier van schrijvers en uitgevers. Hij heeft ze gekend en hun verhalen gehoord. Nu is Cees Veenstra 92 en is hij ziek. Hij brengt zijn dagen door in een rolstoel of in een bed in een verpleegtehuis in Laren. Mijn vader heeft Cees Veenstra leren kennen, omdat hij ook zijn boeken bij hem kocht.

Cees Veenstra en mijn vader zijn vrienden geworden. Twee keer in de week bezoekt mijn vader hem; Kees gaat bij Cees op bezoek. Hij geeft hem een glaasje wijn of een gesuikerd gembertje. Soms ga ik mee. Voor mij is Cees Veenstra ‘meneer Veenstra’. Heel soms vertelt meneer Veenstra over vroeger, als hij bij is en een goede dag heeft. Meestal is hij verzonken in zijn eigen wereld. Hij ontbeert de intellectuele uitdaging en heeft in het huis geen gesprekspartners met wie hij over literatuur kan praten. Zo’n bezoek is het leven en de dood tegelijkertijd in de ogen kijken. Ik vraag me dan af hoe ik als bestuurder meneer Veenstra zou zien.

Nu ik vanuit Sioo met Boer & Croon een leergang heb gemaakt voor aankomende zorgbestuurders kijk ik anders naar meneer Veenstra. Meer vanuit het systeem, meer vanuit nabijheid en distantie en meer vanuit het verlangen bij te dragen aan een zorg die naar meneer Veenstra kijkt alsof het een ‘eigen vader’ is.

We hebben of krijgen er allemaal mee te maken: ouders op leeftijd die kwetsbaar worden, een kennis die alleen komt te staan en zorg nodig heeft, mensen die geestelijk in de war zijn of een kind dat het alleen niet redt. Wie zelf te maken krijgt met de langdurige zorg komt terecht in een jungle van mogelijkheden en onmogelijkheden, regelingen en wetten, procedures en doorverwijzingen, gesloten deuren en onverwachte aandacht, welwillende hulpverleners die wel of geen tijd kunnen maken. Een ding valt op: de zorg is in verandering. Ze moet wel, want de groei van zorgbehoevende mensen neemt van dag tot dag toe, personeel is steeds moeilijker te vinden en het wordt allemaal steeds moeilijker te bekostigen. Hoe je weg te vinden als bestuurder? Hoe kun je slim inspelen op de invoering van een zorgverzekeringswet en hoe ga je om met nieuwe denkbeelden over wat zorg kan zijn? Het is een wereld die vraagt om veranderkundig inzicht en om bestuurders met lef en innovatiekracht. Tegelijkertijd is de balans tussen onverstoorbaar en inlevend vermogen van cruciaal belang.

Alsof het je eigen vader is … Kun je en durf je als bestuurder zo te kijken naar meneer Veenstra? Hoe kijk je als je werkt voor een instelling met 400 somatische of dementerende patiënten? En wat betekent dat voor je rol als bestuurder? Dat betekent dat je niet alleen weet wie je cliënten zijn, maar ze ook durft te zien en te ontmoeten. Dat betekent dat je schakelt tussen wat is en wat anders kan. Dat je de dynamiek in het zorgsysteem in al zijn versterkende en verzwakkende relaties leert kennen en durft om het pad van vernieuwing op te gaan samen met die ander partijen die het allemaal niet makkelijker maken. De zorg vraagt om bestuurders die het ongemak vanuit passie aan durven raken, die de dynamiek van samenwerking durven zoeken en die in het gat van de vacante verantwoordelijkheid willen stappen. Niet alleen, maar samen met meneer Veenstra, zijn verplegers, zijn kinderen.

Voorlopig blijft mijn vader meneer Veenstra bezoeken. De andere zorg maakt meneer Veenstra niet meer mee, maar hij draagt wel bij aan mijn bewustzijn en verlangen.

Mijn bijdrage is het maken van een leeromgeving voor zulke bestuurders. Sioo en Boer &Croon hebben een programma gemaakt voor mensen die de ambitie hebben om als bestuurder en veranderaar mee te bouwen aan een samenleving aan wie je de zorg voor je vader of moeder of kind, of vriend durft toe te vertrouwen. Een zorg die handelt ‘Alsof het je eigen vader is’….

Dit bericht is geplaatst op maandag 7 november 2011 om 13:59 onder Algemeen, Zorg. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

2 reacties op “Alsof het je eigen vader is…”

rob noorda zegt:

november 9th, 2011 at 14:49

Dag Arienne,
Dit spreekt mij zeer aan!
Hoe kunnen ebstuurders hun weg zo maken, dat zij “alsof het je eigen vader is” als uitgangspunt kunnen nemen en dat in hun organisatie kunnen realiseren. gezien mijn afstudeerwerk van ACM zal je dat niet verbazen.
Veel gaat anders dan gewild, door bestaande verhoudingen, gewoontes, eisen van ‘den haag’ of ‘europa’, risicobeperking, financiele constraints etc. En hoe kunnen wij, of ik nu in mijn werk, helpen door onderzoek en interventie?

Arienne van Staveren zegt:

november 15th, 2011 at 11:13

Dag Rob,
Goed om van je te horen. Ik ga voorlopig nog niet van dit onderwrep af en weet je te vinden! Er is veel werk te verzetten en dat kunnen we alleen werkendeweg en door goed veranderkundig samenspel. Dit gaat niet alleen over onze vaders maar ook over onszelf..

Geef een reactie