[pagevisual]

Archief voor ‘Ontwerpen’ Categorie

Ontwerpen

woensdag 13 juli 2016

Door: Brechtje Kessener

Over proces èn objectontwerp
Over organisatiekundig èn veranderkundig bezig zijn

bk137

Het woord ontwerp is een zelfstandig naamwoord afgeleid van een werkwoord. Het ontwerp is het resultaat van mijn ontwerpen. Dat heeft iets vreemds, activiteit en effect definiëren elkaar, alsof het zichzelf in zichzelf opsluit.

Dat vreemde opsluitende karakter heeft twee kanten. Ontwerpen gaat over de vertaling van functie naar vorm. Daarbij is helaas niet alleen de vorm, maar ook de functie aan het begin van het ontwerpproces vaak nog niet bekend. Het is niet alleen dat er 1000 wegen naar Rome leiden en je niet weet welke je moet kiezen, je weet ook niet of je wel naar Rome gaat. Ontwerp(en) is daarmee in haar wezen onbepaald.

Dat de ontwerpopgave desondanks toch oplosbaar is, zit ook in dat vreemde karakter. Juist doordat de activiteit en het resultaat op elkaar inwerken wordt de opgave oplosbaar. Zo lijkt het logisch dat je eerst de eisen aan het ontwerp moet formuleren, voordat je aan het ‘echte’ vormgeven kan beginnen. De praktijk leert echter dat je, door het eerste ontwerpidee dat in je opkomt serieus te nemen, zicht krijgt op (extra) eisen die je aan het ontwerp kan stellen. Zo schiet je steeds op en neer tussen het zetten van de volgende ontwerpstap en het (mogelijke) eindontwerp. (meer…)

Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen | Geen reacties »

Functie(s)

donderdag 25 februari 2016

Over de bijdrage(n) van de organisatie aan haar omgeving en het startpunt voor het ontwerp

Door: Brechtje Kessener (tekst) en Mark de Koning (tekening)

FunctieAls je iemand vraagt waar hij werkt krijg je meestal de naam van de organisatie te horen “Ik werk bij….”. Als je de organisatie niet kent wordt dat snel uitgelegd met een kernachtige beschrijving van wat voor soort organisatie het is: het is een hogeschool, een supermarkt, een ouderenzorginstelling, een bank, een verzekeraar et cetera. De organisatie kenmerkt zich door wat ze in de kern voor haar afnemers doet.
Die kernfunctie vormt de bestaansreden voor de organisatie. Een organisatie die geen studenten opleidt is geen school. Een supermarkt die geen levensmiddelen verkoopt bestaat niet. Overigens kan een organisatie wel meerdere, vaak samenhangende, kernfuncties vervullen. Zo heeft een hogeschool zowel een opleidingsfunctie als een onderzoeksfunctie. De kernfuncties staan meestal beschreven in de missie en strategie. (meer…)

Tags: ,
Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen | Geen reacties »

Ontwerp

maandag 15 februari 2016

Over een leeg maar veelzeggend begrip en het intentioneel vormgeven van een organisatie

Door: Brechtje Kessener (tekst) en Mark de Koning (tekening)

De ontwerper_kleinEigenlijk is ‘ontwerp’ een beetje vreemd begrip. Het is in zichzelf een leeg begrip, het gaat altijd over het ontwerp van ‘iets’. Dat iets kan heel veel zijn: een citruspers, je huis, de verkiezingsposter of een brug.

Ontwerp is een leeg begrip misschien, maar tegelijkertijd zegt het ook veel. Een ontwerp is immers niet ‘zomaar’, als vanuit zichzelf ontstaan. Er is nagedacht over een ontwerp. Iemand heeft het bewust vormgegeven. De vorm is het resultaat van intentioneel, gericht handelen van een of meer mensen. Dat geldt als het gaat over fysieke dingen als productontwerp, grafisch ontwerp, interieurontwerp, maar ook over niet materiële ontwerpen als programmaontwerp en organisatieontwerp. (meer…)

Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen, Organisatieontwerp | Geen reacties »

Lexicon Organisatieontwerp – het ontwerp en het verhaal

donderdag 4 juni 2015

Door: Brechtje Kessener

Negen Sioo alumni en docenten hebben zich verenigd in de onderzoeksgroep Organisatie Ontwerp. Wij streven ernaar de wijze waarop we organisaties vormgeven en veranderen door te ontwikkelen tot een multidisciplinaire organisatieontwerptheorie. Onze huidige werkwijze is sterk geënt op de systeemleer en de ontwerpleer. We willen deze werkwijze ontwikkelen door verbindingen te maken met (patronen in) onze praktijken en met de organisatiekundige theorie. Onderdeel van ons onderzoeksproces is het ontwikkelen van een lexicon, een blog-achtig woordenboekje waarin we kernbegrippen verder inkleuren. Op basis van die eerste verkenning doorsnijden we praktijken en zoeken we literatuur. Uw reactie is welkom. (meer…)

Tags: , , ,
Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen, Organisatieontwerp, Systeemdenken | Geen reacties »

Lexicon Organisatieontwerp – Organisatie

donderdag 26 maart 2015

Door: Brechtje Kessener

Negen Sioo alumni en docenten hebben zich verenigd in de onderzoeksgroep Organisatie Ontwerp. Wij streven ernaar de wijze waarop we organisaties vormgeven en veranderen door te ontwikkelen tot een multidisciplinaire organisatieontwerptheorie. Onze huidige werkwijze is sterk geënt op de systeemleer en de ontwerpleer. We willen deze werkwijze ontwikkelen door verbindingen te maken met (patronen in) onze praktijken en met de organisatiekundige theorie. Onderdeel van ons onderzoeksproces is het ontwikkelen van een lexicon, een blog-achtig woordenboekje waarin we kernbegrippen verder inkleuren. Op basis van die eerste verkenning doorsnijden we praktijken en zoeken we literatuur. Uw reactie is welkom. (meer…)

Tags: , , ,
Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen, Organisatieontwerp, Systeemdenken | Geen reacties »

“Onderweg” bezien vanuit “De Ontwerpfactor”, de waarde van recepten

maandag 26 januari 2015

Door: Marguerithe de Man, programmamanager van In de Wind met een passie voor het ontwerpen van leeromgevingen

Onlangs was de boekdoop van het nieuwe boek van Jaap van ’t Hek en Leike van Oss: “Onderweg”. De vraag van Jaap en Leike was om tijdens de boekdoop iets te doen met ”Onderweg” vanuit het perspectief van je eigen boek. Een eerste blik op de inhoudsopgave maakte duidelijk dat een belangrijk deel van het boek bestaat uit oefeningen en checklists. Daar werd ik wel enthousiast van.  Ik las het boek en schreef onderstaande reflectie. Tijdens de bijeenkomst  reageerde Thijs Homan op mijn reflectie. In een volgende bijdrage lees je mijn reactie op Thijs zijn bijdrage.

(meer…)

Tags: , , , ,
Geplaats onder Algemeen, Ontwerpen | Geen reacties »

De Ambachtsman, de mens als maker: de werkplaats en de relatie tussen meester en gezel

dinsdag 9 september 2014

Door: Marguerithe de Man, programmamanager van In de Wind met een passie voor het ontwerpen van leeromgevingen

Dit is het derde en laatste blog in een drieluik naar aanleiding van het boek De Ambachtsman, de mens als maker van Richard Sennett. Deel 1 leest u hier en deel 2 staat hier.

Vroeger leerde je een vak in een werkplaats als leerling bij een meester. Organisatieadviseurs en veranderaars hebben over het algemeen een studie achter de rug en leren het vak  in de werkpraktijk als werknemer van wie veel verwacht wordt. Uit Sennetts verhalen over leren in werkplaatsen destilleerde ik vijf factoren die mede onze leeromgevingen vormgeven. (meer…)

Tags: , , ,
Geplaats onder Algemeen, In de Wind, Ontwerpen | 1 reactie »

De Ambachtsman, de mens als maker: drie uitdagingen

dinsdag 2 september 2014

Door: Marguerithe de Man, programmamanager van In de Wind met een passie voor het ontwerpen van leeromgevingen

Dit is de tweede blog  in een drieluik naar aanleiding van het boek De Ambachtsman, de mens als maker van Richard Sennett.Deel 1 leest u hier.

De definitie en de positionering  van de organisatieadviseur als mentale kenniswerker draagt volgens mij niet bij aan de ontwikkeling van het ambacht van ons vak.  Op basis van de inzichten uit het boek zie ik drie concrete uitdagingen voor organisatieadviseurs en veranderaars:

1 Sennett begint zijn boek met een ontmoeting met zijn docente Hannah Arendt. Zij schreef in The Human Condition uitgebreid over de arbeidende mens, de werkende mens en de handelende mens. Haar conclusie is dat elk mens tegenwoordig alle drie doet en dat ze niet zonder elkaar kunnen. De ambachtsman zoals Sennett die tevoorschijn  laat komen, is heel sterk die van de werkende en scheppende mens. Als een glasblazer klaar is, staat er iets. Er is een tastbaar resultaat. Organisatieadviseurs en veranderaars hebben in de loop van de tijd meer en meer afstand genomen van hun scheppende kant. Het proces is op de voorgrond gekomen, maar dat proces, zoals Arendt ook zegt in The Human Condition landt nergens meer. Het gaat door als doel op zich. Voor organisatieprofessionals die hun vakmanschap willen ontwikkelen is het nuttig om (deel) processen te koppelen aan de tastbare resultaten, zoals bijvoorbeeld een mooie  brochure voor een MD traject, een boekje met de uitkomst van de strategiebijeenkomsten of een schets van het ontwerp van de organisatie. Zo maken ze de ‘maakprocessen’ weer zichtbaar. (meer…)

Tags: , , ,
Geplaats onder Algemeen, In de Wind, Ontwerpen | Geen reacties »

De Ambachtsman, de mens als maker

dinsdag 26 augustus 2014

Door: Marguerithe de Man, programmamanager van In de Wind met een passie voor het ontwerpen van leeromgevingen.

Met schilderstape plakken we een vlak op de muur af. Een kleurvlak achter een open kast zodat de voorwerpen die erin staan een ‘dramatische’ achtergrond krijgen.  Het moet breder dan de kast zelf, dat is duidelijk en snel bepaald. We doen langer over de hoogte. Eerst plakken we hem af op een gelijk percentage hoger als breder. Dat blijkt het niet te zijn als we de kast er weer even voorzetten. Mijn man, Coen, stelt voor het kleurenvlak evenwijdig aan de deurpost te maken, mooi symmetrisch. Ook dat is het niet. De juiste verhouding blijkt een lijn tussen die twee eerdere hoogtes te zijn.

Terwijl Coen het vlak schildert, lees ik verder in het boek van Sennet en kom bij een passage over obsessie in vakmanschap waarin Sennet een verhaal vertelt over Wittgenstein die een huis bouwt. Een huis dat ‘het’ net niet is. Het mist oorspronkelijk leven. Oorzaak? Wittgenstein beredeneert en berekent alles in verhoudingen. Net als onze eerste kleurvlak poging. Sennet destilleert er vijf zeer herkenbare lessen voor goed vakmanschap uit: (meer…)

Tags: , , ,
Geplaats onder Algemeen, In de Wind, Ontwerpen | 4 reacties »

Angstaanjagende businessmodellen

woensdag 15 januari 2014

Door: Marguerithe de Man, programmamanager In de Wind

Opdracht van mijn zoon in de whatsapp: “Denk niet aan Wizzair. Chill, komt goed!”. Ik antwoord: “Ik kan er niet níet aan denken, ze maken me bloednerveus”.

Waar gaat dit over? Komende week ga ik met mijn vader en de (volwassen) kinderen een weekend naar Riga. We vliegen vanaf Eindhoven met Wizzair. Eindhoven is handig, want daar wonen al twee reizigers en Wizzair bleek voor ons het beste vluchtschema te hebben. Ik heb wel vaker met low-cost carriers als EasyJet en Ryanair gevlogen. De eerste keer was naar Pisa voor 10 cent plus tax. We vlogen vanaf Brussel-Zuid stond op de site. Geen punt, dacht ik, maar Brussel-Zuid is eigenlijk Frankrijk-Noord. We konden er toen wel om lachen dat we eerst nog uren moesten rijden voor we er waren.

Nu vergaat het lachen me en zie ik als een berg tegen het vliegen op. Dat komt omdat Wizzair me langs alle opties van extra bijboekmogelijkheden leidt en me vertelt wat er allemaal gebeurt als ik mijn ticket niet hebt uitgeprint, mijn bagage te groot is, ik te laat bent, ik … ga zo maar door. Ik ben doodsbenauwd dat we iets niet goed doen en word er zo gestrest van dat mijn zoon de verdere afhandeling overneemt. Dat helpt niet. Ik zit hem op zijn huid of hij dit al gedaan heeft, of dat al gelukt is of het goed is gegaan met … Ik heb alle vertrouwen in hem, maar geen vertrouwen in Wizzair en zie alleen maar rampen en narigheid. Waarom zijn we niet gewoon met KLM gegaan?  (meer…)

Tags: , ,
Geplaats onder Algemeen, In de Wind, Ontwerpen, Organisatieontwerp | Geen reacties »