Afgelopen weekend was ik met mijn zus de stad in, samen met onze tante en oom (65 geworden). We wandelden door de Jordaan, de Haarlemmerstraat en -dijk en lunchten op de Zeedijk met dimsum bij Hoi Tin. We spraken over de enorme metamorfoses die de Haarlemmerdijk en de Zeedijk de afgelopen jaren hebben ondergaan. Later op de dag bekeken we de werkzaamheden voor de Noord-zuidlijn op het Spui.

We bezochten het nieuwe grachtenmuseum, waar de geschiedenis van de grachten wordt verbeeld op een hele multimediale en aansprekende manier. We zagen op film allerlei gebeurtenissen in de grachten in een aantal periodes; zo leuk! Gebeurtenissen zoals de boottocht met de Beatles in 1964, de intocht van het Nederlands voetbalelftal bij het behalen van het Europees kampioenschap in 1988, maar ook schaatsen op de grachten en de gay-parade. Het leuke is de herkenning van allerlei gebeurtenissen die soms dezelfde en soms andere herinneringen oproepen bij mijn tante en oom en bij mijn zus en mij.

Later op de middag zijn we in gesprek op een terras over mijn moeder en vader die tien jaar ouder zijn en geboren in 1936 (de stille generatie). We horen verhalen over hun jeugd en jong volwassenheid en hun volgzaamheid die in tegenstelling staat tot mijn tante. Zij is van 1946 en zette zich veel meer af tegen haar ouders. We hebben het ook over onze opvoeding: Mijn zus en ik zijn van 1963 en 1964 en hebben altijd de druk gevoeld om het beste uit onszelf te halen. Eigenlijk was het een must: mijn ouders konden een opleiding betalen, wij hadden de intelligentie, dus lag er een flinke druk. Ook spraken we over het opvoeden van onze eigen kinderen, nu tussen de 7 en 17 jaar. En constateerden dat je daar soms heel anders mee omgaat en soms ook weer niet.

Een dag later begin ik met het lezen van het boek van Aart Bontekoning: Het generatieraadsel, een populair geschreven boek over zijn promotieonderzoek, en ook De generatiecrisis, een boek van Piet van Dijk. Dit ter voorbereiding op de masterclass “De juiste mensen op de juiste plek; generaties samen aan de slag” van 8 december aanstaande. Opeens plaats ik mijn opvoeding in een breder perspectief. Wat een feest van herkenning. Ik kan zo mijn hele familie plaatsen en ook de vraagstukken en dilemma’s. Als ik er tijdens het avondeten over vertel, vind ik nog niet zo veel interesse bij man en kinderen, maar ik ben er door gegrepen.

Ik ben nog niet zover dat ik handvatten heb gekregen, maar ik vraag me wel een aantal zaken af: Hoe kunnen adviesbureaus (maar ook Sioo) zich vernieuwen als er alleen maar Generatie X werkt of nog net een paar mensen van de protestgeneratie. Maar ook … Hoe kunnen organisaties met vier generaties voordeel halen uit zo veel variëteit?

Ik ga gauw verder lezen en tijdens onze masterclass op 8 december goed opletten als Aart Bontkoning en Betty Dalhoeven over hun onderzoek spreken en Anne Mart Kuilder, Mariska Gerritsen en Esmee Ficheroux vertellen over hun ervaringen.

Ook geïnteresseerd in wat generaties voor organisaties kunnen beteken en hoe je dat als leidinggevende kunt faciliteren? Schrijf je dan in op de masterclass van 8 december.

No related posts.

De komende Nacht van het Advies heeft als thema ‘De norm hooghouden’. Na jaren waarin het thema ‘normen en waarden’ hoog op de agenda heeft gestaan, in vrijwel elke branche en beroepsgroep, is het de laatste tijd op dat front angstvallig stil. Het is best confronterend om te merken hoe in slechtere economische tijden dit onderwerp weer langzaam in de mist verdwijnt.

Gooien we in economisch barre tijden meteen onze normen en waarden overboord? Ik denk dat het wel meevalt, maar dat we wel meer ‘ ruimte’ inbouwen in ons ethisch handelen en dat we waardendiscussies op het scherpst van de snede liever vermijden als het dagelijks brood echt in het geding komt.

Het is, denk ik, ook te makkelijk hier al te kritisch en cynisch over te zijn. Het is een van de vele ongemakkelijke en complexe vraagstukken waar we rond deze crisis mee geconfronteerd worden. Wellicht helpt het om dit calculerend economisch gedrag minder te veroordelen, maar vooral om juist in betere tijden wat meer en kritisch te reflecteren op de oprechtheid van onze motieven en ons handelen als adviseur. Misschien komen we dan wel tot een norm die minder hoog, maar wel meer duurzaam is en in gepaste bescheidenheid zijn weg vind in bureauprofielen en missionstatements.

Ik zie jullie graag op de Nacht van het Advies om te praten over normen en waarden in voor- én tegenspoed.

No related posts.

Op 26 september 2011 presenteerden twee onderzoekende professionals hun dissertatie op Sioo in een mooie sessie (van drie tot zes ‘s middags), die recht deed aan de begrippen intellectuele ruimte, thuishaven en kennisgemeenschap, de kernbegrippen van Sioo.

Organisatieontwikkelaar Joost van Kampen, verbonden aan Bureau Van de Bunt, is op gezette tijden docent bij Sioo. Hij verdedigde zijn dissertatie op proef. De titel: Interventies in Verwaarloosde Organisaties. Joost komt vooral in organisaties waar het ernstig mis is, waar elke notie van wederkerigheid ontbreekt. De toestand tussen personeel onderling en personeel en leiding is zo erg, dat je denkt: Is sluiten niet het beste? Beproefde interventies werken niet. Joost is zich gaan verdiepen in de orthopedagogiek, met name in het thema verwaarlozing van kinderen. Diagnostiek en interventies bij kinderverwaarlozing blijken een bron van inspiratie om de organisaties te diagnosticeren, zodanig dat een perspectief op herstel ontstaat.

Zijn presentatie roept de pittige vragen vanuit de groep; het Sioo onderzoeksplatform. We gaan ze hier niet verklappen, maar een van de aanwezige hoogleraren meende dat het niveau niet onderdoet voor wat er in de promotieplechtigheid gebruikelijk is.

En Joost? Die ging heel goed en elegant in gesprek met zijn opponenten. Dat belooft wat op zijn officiële promotie op 14 november op de Vrije Universiteit!

Na het onderzoekswerk van deze organisatieontwikkelaar was de beurt aan Remco Rosmulder, ingenieur in de technische bedrijfskunde van de UT. Remco deed als Aio onderzoek op het AMC in Amsterdam. Bij de spoedeisende hulp was veel te doen. De leidinggevende aldaar was in de weer geweest met de populaire ‘breakthrough methode’. Maar hij heeft die vernieuwingspoging stopgezet en is gaan praten met de ingenieurs. Hij verzocht hen met Lean – de Amerikaanse bewerking van ‘continu verbeteren’ in Japanse productieorganisaties – in de hand een diagnose te maken en een plan van aanpak. Deze ‘techneuten’ hadden echter snel in de gaten dat werken vanuit een expertmodel wederom tot een teleurstelling zou leiden. Remco en zijn begeleider Koos Krabbendam namen contact op met Sioo om toegang te krijgen tot het gedachtegoed rond action research en action learning. Remco heeft zich daarop ingewerkt en samen met artsen, technici, verpleegkundigen een hele serie verbetertrajecten aangepakt. Daardoor is, bijvoorbeeld, het planningsproces sterk verbeterd, zijn doorloopprocessen vereenvoudigd, wachttijden verkort en is een revisie geformuleerd van de Lean-principes, toegesneden op de ziekenhuiszorg. Remco promoveerde op 13 oktober 2011. Titel: Improved Healthcare Delivery with Lean Thinking.

No related posts.

Laatst vroeg een directeur van een grote uitvoeringsinstelling me om mee te kijken bij hun reorganisatie. Met het nieuwe regeerakkoord staat de instelling voor de uitdaging om het takenpakket vrijwel geheel te transformeren en tegelijkertijd een flinke taakstelling te realiseren. Ze moeten zich zelf zo ongeveer opnieuw uitvinden. Geen gemakkelijke opgave. Natuurlijk zag de directeur het aankomen en heeft hij, deels samen met de hele organisatie, al flinke stappen gezet. Zijn onderhandelingen met de minister geven ruimte om te gaan ondernemen. Daarmee hopen ze het aantal ontslagen wat te beperken. De nieuwe profilering en positionering zal flinke impact hebben op de interne organisatie. Of ik wilde sparren met hem om zijn gedachten hierover te toetsen en aan te scherpen. 

Dit soort sparren doe ik vaker en ik vind dat telkens erg leuk. De gesprekken zijn altijd interessant, scherp op de snede en daardoor leerzaam. Door bewust stil te staan bij de beoogde organisatie- inrichting, vakkennis te combineren met de lokale situatie, krijgen we de achterliggende argumenten expliciet en toetsbaar. We onderzoeken de realiteit van beoogde effecten en prestaties en krijgen een beeld bij de mogelijke bijwerkingen. We bedenken hoe we die bijwerkingen kunnen voorkomen of kunnen  opvangen door extra overlegstructuren ed. Interessant, leerzaam en mijns inziens waardevol, omdat het gaat over werk van honderden mensen. Dan wil je toch niet lichtzinnig beslissen over de nieuwe organisatie-inrichting. Die tijd zou elke directeur, verandermanager of OR zich moeten gunnen…

Bij het plan om het symposium Design (th)at Work(s) te organiseren, dacht ik dus meteen ook aan het organiseren van een track ‘second opinion’. Een track waarop bedrijven en instellingen kunnen inschrijven en waarin zij een team experts laten meekijken naar de huidige organisatie-inrichting of beoogde reorganisatie. En het slaat aan! De Meulenbeld groep, een installatiebedrijf uit Almelo schrijft zich in. Het bedrijf is afgelopen jaren sterk gegroeid, onder andere door overnames. Dat maakte het echter wel lastiger om overzicht te houden. Het ERP-systeem biedt maar gedeeltelijk soelaas en dreigt de organisatie te bureaucratiseren. Omdat flexibiliteit en sterke klantoriëntatie belangrijke kernwaarden zijn, willen ze komend jaar gebruiken om de organisatie goed en stevig neer te zetten. Samen met een collega koppel ik Meulenbeld aan twee zeer ervaren organisatieontwerpers. Dat wordt een programmaonderdeel waar ik bij wil zijn!

Een Second  Opinion en een interessant symposium in één – een koopje!  Jouw interesse gewekt? Kijk hier voor de voorwaarden en schrijf je in. Lijkt het je wel wat, maar ligt het allemaal wat politiek gevoelig? Neem dan even contact op met mij (kessener@sioo.nl of 030 291 30 00).  Wil je het zelf ook leren: overweeg deelname aan Sioo’s  masterprogramma Designing Complex Organizations, master in de organistaiekunde.

No related posts.

“Verzenden” en weg is het mailtje naar mijn collega’s bij NCSI (Nederlands Centrum voor Sociale Innovatie) en Flanders Synergy (de Vlaamse tegenhanger). Ik schreef hen dat we nu voor het eerste webinar al bijna 75 belangstellenden hebben en dat er voor het tweede en derde webinar ook al inschrijvingen zijn.  En dat, terwijl de inschrijving nog maar net gestart is! Het lijkt erop dat deze samenwerking zijn  vruchten zal afwerpen…

Fijn ook om te merken dat Sioo en ik steeds meer thuisraken in het netwerk van sociale innovatie, nieuw organiseren, anders werken, het nieuwe werken, dynamisch managen en al die andere namen die propageren dat de meest gebruikelijke wijze van bureaucratisch organiseren outdated raakt. Het lijkt erop dat het besef dat de inrichting van organisaties wezenlijk is voor de prestaties ervan zo langzamerhand weer geaccepteerd wordt. Natuurlijk maakt het veel uit welke competenties mensen en managers hebben. Maar dat is echt niet het enige. Het ontwerp van de organisatie doet er toe! – Design at Work! De  wijze van organiseren bepaalt of die competenties ook tot hun recht kunnen komen. – Design that Works!

Onder de noemer van Design (th)at Work(s) wil ik die kracht van het organisatieontwerp verder onder de aandacht brengen. En samen staan we sterker dan alleen, dus daarvoor werk ik samen met een aantal andere partijen. Zoals ik hierboven al schetste organiseer ik – samen met NCSI en Flanders – drie webinars op 26 september, 3 oktober en 18 oktober 2011. Telkens staat een mooie illustratieve case centraal. Mijns inziens een makkelijke manier om kennis te
maken met design (th)at work(s) – lekker thuis op de bank achter de pc. Ons eigen klapstuk wordt natuurlijk het symposium op 3 november 2011. Dat symposium organiseer ik samen met de deelnemers van het masterprogramma Designing Complex Organizations en het Ulbo de Sitter Instituut, een nieuw kennisinstituut op het gebied van nieuw organiseren. NCSI en Flanders werken inhoudelijk mee aan het programma, net als veel anderen. Op het programma staan inspirerende cases, leerzame workshops en de nieuwe ontwikkelingen in het vak. Nut, noodzaak en urgentie van sociale innovatie en nieuw organiseren worden in de plenaire lijn door de vooraanstaande professoren verkondigd. Ik ben wel erg  benieuwd of er bedrijven of instellingen zijn die het aandurven zich aan te melden voor een second opinion op hun eigen organisatie!

Reuring genoeg zo! Aan mij kan het niet liggen als later blijkt dat jouw organisatie op arbeids- of afzetmarkt onvoldoende concurrerend blijkt!

Wil je meedoen met de webinars of deelnemen aan het symposium? Kijk hier: http://www.sioo.nl/nl/1956-Nieuws.html voor meer informatie over Design (th)at Work(s) (daar vind je ook het event  Destination Innovation van NCSI (8 november 2011),  waaraan ik een bijdrage lever).

No related posts.

Onlangs woonde ik een Sioo-avond bij waar René ten Bos sprak over zijn nieuwste boek: Stilte, geste, stem.

Citaat: Stilte, geste, stem is een filosofisch drieluik over de momenten waarop non-verbaliteit in de plaats treedt van gesproken taal. Stilte verwijst daarbij naar de afwezigheid van taal en geluid. Geste staat voor het moment waarop het doen belangrijker wordt dan het zeggen. Stem duidt ten slotte op het pure geluid dat (nog) geen taal is. Op de hem eigen meeslepende en aanstekelijke wijze ontsluit Ten Bos een veelal onderdrukt domein van affecten, waarin de mens keer op keer de controle dreigt kwijt te raken.

Ik genoot niet alleen van de inhoud die langskwam, heel interessant voor alle professionals in organisaties, maar vooral van de manier waarop René zijn verhaal vertelt. Soepel redenerend, gelardeerd met concrete praktijkvoorbeelden, verheffend, met humor en confronterend, uitwaaierend en toch ook weer mooi terug naar de hoofdlijn. Later vond ik nog een prachtig radio-interview.

Zo mooi redeneren als Rene ten Bosch, daar moet je echt talent voor hebben, maar is ook zeker (deels) te leren. Daarom is ‘Leren Redeneren’ een belangrijke rode draad in Sioo opleidingen en dat begint bij Essentials in Consulting and Change (v/h de Basisopleiding voor Organisatieprofessionals); redeneren, zowel in een gesprek als op papier (bijvoorbeeld in een offerte). Een professional hoort zijn  opdrachtgever mee te kunnen nemen in zijn visie op het vraagstuk en in de oplossingsrichtingen die hij of zij voorstelt. Een van de moeilijkste aspecten daarvan is het uit elkaar kunnen houden van feiten en interpretaties. In Essentials in Consulting and Change maken deelnemers dan ook offertes, waar ze feedback op krijgen en veranderplannen met een veranderredenering: Wat is de context, het vraagstuk, wat is mijn interpretatie, welke oplossingsrichtingen zie ik voor me en hoe stel ik me de aanpak van het vraagstuk voor? Deelnemers leren in gesprekken met opdrachtgevers redenaties te bouwen die navolgbaar zijn.

Op onze alumni-avond op 31 oktober 2011 is Leren Redeneren het thema. Na een korte introductie op het thema volgt een wedstrijd Redeneren. Docenten van Sioo begeleiden de wedstrijd. Voor de winnaar is er een mooie prijs! Kom als alumnus van Essentials in Consulting and Change (of de Basisopleiding voor Organisatieprofessionals) naar de bijeenkomst en neem collega’s of vrienden mee voor wie de Essentials in Consulting and Change ook interessant kan zijn. In september en november starten er weer kerntrajecten en tal van workshops.

Ik hoop je te ontmoeten op 31 oktober.

No related posts.

Een paar weken geleden genoot ik van de kunsten van Lionel Messie en zijn cornuiten Xavi en Iniesta in de Champions League. Afgelopen weekend was het wederom genieten, ditmaal tijdens Roland Garos van het prachtige tennisspel van de superfitte Nadal en de sublieme dropshots van Federer.

In de topsport wordt heel veel geoefend en je bereikt sowieso de top niet als je niet minimaal 10.000 uren trainingsarbeid hebt gemaakt.

In de wereld van adviseurs en veranderaars is oefenen iets waar we niet zo van houden. Hoewel oefenen in het voeren van effectieve gesprekken met opdrachtgevers en klanten best erg zinnig kan zijn. Helaas gunnen we onszelf de tijd er niet voor, of nemen we geen tijd om goed te reflecteren op gevoerde gesprekken. Bij onze deelnemers zie ik dat er minder geduld is en dat ze niet zo houden van herhaling. Zelf ontrafel ik in intervisie met met oud-studiegenoten onproductieve gesprekken. Het blijft fascinerend hoe je eigen opvattingen soms hardnekkig in de weg blijven zitten. Maar grosso modo gaan de gesprekken beter en beter.

Ik ben erg blij met het onderzoek naar effectiviteit in gesprekken dat Elsbeth Reitsma afgelopen tijd heeft gedaan. Wat waarderen klanten van adviseurs in gesprekken? En wat niet? Op onze BO alumniavond op 28 juni (17:00 – 20:00) komt ze daarover vertellen. Ook laten we zien hoe we bij Sioo met behulp van het gespreksmodel “de dansvloer” deelnemers laten oefenen in het sturen van gesprekken. Natuurlijk mag je het die avond zelf proberen. Je krijgt direct feedback van Sioo-docenten. Er is nog plek, dus schrijf je nu direct in.

No related posts.

In een gesprek dat ik onlangs had met Jaap van Muijen, de rector van Sioo, komen drie nieuwe klussen langs. Zijn vraag aan mij is: Welke vind je nu het leukst, welke zou je willen doen? En ik weifel en twijfel. Moet ik kiezen? Waarom, waarom nu, wat kies ik dan en waarop? En wat zijn de consequenties van die keuze? Ik weet over het algemeen best wat ik wil, wat ik niet wil of wat me niet past. Maar toch, nu even niet. Ik realiseer me dat ik, als professional, de wendbaarheid van een olietanker heb en dat het wijs is om tijdig te anticiperen.
Ook in gesprekken met (potentiële) deelnemers aan programma’s bij Sioo of met oud-deelnemers na verloop van jaren komen dit soort zaken aan de orde. Ook zij weten soms even niet meer ‘waar ze nu eigenlijk van zijn’. Dat vereist antwoord op vragen als: Waar ben ik nu eigenlijk goed in? Welke klanten of projecten wil ik nu wel en niet. Waar zou ik afscheid van moeten nemen? Waar  wil ik de komende tijd in investeren? Wat moet mijn profilering en positionering zijn om te doen wat ik graag wil doen?

Omdat meer mensen deze en andere vragen best eens rustig willen onderzoeken en dan een robuust toekomstplan willen maken, dat het niveau van goede voornemers met oudjaar echt overstijgt, is het idee van een retraiteweek ontstaan. Een week waarin u in een Benedictijns ritme individueel en in kleine groepjes werkt aan dit soort vragen. Lekker, in een mooi en rustgevend oord waar ook volop de gelegenheid is om buiten te werken en activiteiten in de natuur te doen. Goed idee? Hier vind je in ieder geval alvast wat meer informatie over de retraiteweek en de twee andere zomerse weken die we organiseren.

No related posts.

Op 29 maart was de laatste masterclass in de reeks Leiders in cultuurverandering bij Sioo. Het laatste thema was behoud van kracht bij fusies en overnames. Wim Kooijman Executive VP HR bij KLM sprak openhartig over het samengaan met Air France. De titel van de masterclass had hem aan het denken gezet: Is de nadruk op behoud van kracht niet juist datgene waardoor fusies falen?

 Dat cultuurverschillen bestaan is geen verrassing. Je kan het zien in het verschil tussen de Franse en de Nederlandse vlag. Waar de Fransen verticale strepen hebben zijn de Nederlandse strepen horizontaal. Het is het verschil tussen het diepgewortelde Franse hiërarchische denken en het eveneens diepgewortelde Nederlandse denken gericht op consensus en participatie. Een ander voorbeeld over cultuurverschillen: Een Italiaanse manager kan een dinerafspraak met een Nederlandse collega kort voor tijd afbellen, omdat zijn zoon op bezoek komt. In Nederland zou de zoon worden afgebeld omdat “papa moet werken”. Wie is nou gek?

 Behoud van kracht kan destructief werken als partijen niet willen veranderen of leren van elkaar en gericht zijn op het behoud van eigen kracht. Als beide partijen – ook al is de één groter dan de ander – elkaars kracht herkennen en waarderen, dan kan behoud van kracht leiden tot trots en synergievoordelen. Cultuurverandering is dan niet het komen tot één gezamenlijke cultuur. Door cultuurverschillen te onderzoeken en te waarderen ontstaat een terloopse cultuurverandering gericht op meer productieve samenwerking, waarbij behoud van de kracht een belangrijk element is.

Wim Kooijman sloot zijn verhaal af met het delen van de notie dat angst wederzijds is.
Het erkennen en bespreekbaar maken van deze angst kan dienen als basis om het begrip fairness belangrijk te maken. “Niemand weet precies wat fair betekent, maar iedereen weet exact wanneer het unfair is.”

No related posts.

Op 25 juni a.s. vindt het 5^e M&O jaarcongres plaats. Het thema dit jaar is:

Leren in organisaties: als leren het antwoord is, wat is dan de vraag?

Als u zich nu aansluit bij de LinkedIn groep van dit congres, dan maakt u kans op 1 van de 10 gratis toegangskaarten. Op donderdag 10 juni worden de winnaars op LinkedIn bekend gemaakt.

Leren in al haar betekenissen
Leren houdt de gemoederen bezig, misschien wel omdat het zoveel verschillende betekenissen heeft. In motto’s als ‘leven is leren’ is het woord ‘leven’ door van alles te vervangen: ‘opgroeien’, ‘samenwerken’, ‘ondernemen’, ‘cultuurverandering’. Steeds opnieuw blijkt dat hoe meer we leren, hoe minder we lijken te weten. Tijdens het M&O Jaarcongres zoeken we naar krachtige perspectieven van praktijkbeoefenaars en wetenschappers. Zij nemen stelling in wat zij als de waarde van leren zien. Zij geven hun visie op tastbare zaken waarmee in de praktijk kan worden gewerkt en presenteren onderzoeken die aantonen hoe dat werkt.

Leren is het antwoord op…
Op dit 5e M&O jaarcongres komen vragen aan bod als:
- Is leren het antwoord op de vraag hoe een goed renderende onderneming te blijven in een competitieve omgeving?
- Is leren het antwoord op de vraag hoe een interessant en zinvol leven te leiden?
- Of is leren het antwoord op de vraag hoe te overleven in organisaties die steeds andere en hogere eisen stellen?

Dit congres is een verkenning dwars over disciplines heen. Niet standaardoplossingen tellen, maar vooral eigenzinnig onderzoek en praktijkrelevantie. Ervaar dit congres en onderzoek samen met vakgenoten de verschillen en mogelijkheden rond leren. Schrijf u nú in. Dan bent u verzekerd van deelname aan dit inspirerende congres.

Speciale gastsprekers:
Knud Illeris, professor of lifelong learning
René ten Bos, filosoof en organisatiedeskundige

Vraagt u zich af wanneer u en uw organisatie voor het laatst iets hebben geleerd? Kom dan naar dit congres op 25 juni. De organisatie is in handen van Kluwer en Sioo.

No related posts.