[pagevisual]

De ‘muis’ in de organisatie

Gastblog door: Leike van Oss, Sioo docent bij onder andere In de Wind

De man aan het tafeltje naast mij in het restaurant vertelt een stoer verhaal over een muis in zijn tuin. Trots en zeker van het ontzag van zijn tafelgenoten, geeft hij de maat van de muis aan met zijn handen. Afstand ongeveer 20 centimeter. Zo’n grote muis had hij nog nooit gezien. Wat volgt is een hilarisch verhaal over de jacht op de ‘muis’.

Terwijl ik me verwonderde dat iemand in de feitelijke situatie een rat voor een muis aanziet, bedacht ik me dat dat figuurlijk eigenlijk heel vaak gebeurt. In organisaties zijn ‘ratten’ niet populair, hun gedrag wordt verguisd en er zijn hele groepen die blind zijn voor hun aanwezigheid.

De ‘rat’ staat in organisaties voor degene die machtsspelletjes speelt. Het zijn mensen die weten hoe de hazen lopen, in staat zijn om door slim spel te krijgen wat ze willen, en handig gebruik maken van (machts)dynamieken en formele en informele regels in organisaties. Het is gedrag wat vaak wordt afgekeurd. Het gedrag van de ‘rat’ wordt gezien als niet-sociaal, egocentrisch en achterbaks. We maken er graag een stereotype van.

Wat we liever niet zien, is dat dit gedrag niemand vreemd is. Want als je iets voor elkaar wilt krijgen, moet je invloed (laten we het dan maar even zo noemen) uitoefenen. Invloed uitoefenen mag. Machtsuitoefening zien we liever niet. Alsof er verschil is!

Om niet geconfronteerd te worden met ons eigen machtsspel hebben we ervoor gezorgd dat machtsuitoefening verpakt wordt in keurige laagjes taal. We hebben het acceptabel gemaakt met woorden: we zetten verschillende beïnvloedingsstijlen in, we creëren draagvlak, proberen neuzen 1 kant op te krijgen en organiseren besluitvormingsprocessen. Alsof dat niet allemaal vormen van machtsinzet zijn. Noodzakelijke, legitieme vormen van machtsgebruik. Ook als ze met plezier voor het spel worden gebruikt.

Je kunt het afwijzen, of negeren, maar het is er altijd. De ‘rat’ afwijzen, is het negeren van iets dat je zelf ook doet. En als je een blinde vlek hebt voor ratten, dan zie je muizen. Hele grote.

Dit bericht is geplaatst op donderdag 21 maart 2013 om 13:06 onder Algemeen, Gastblog. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie