[pagevisual]

Een vat vol…

Door: Marguerithe de Man

Mijn leermeesters in het vak benadrukten het belang van “leeg” zijn. Ik vond dat destijds een hopeloze en waardeloze wijsheid. Hoe zat het dan met mijn voorbereiding? Zo was ik immers opgevoed: ‘je doet je huiswerk voordat je naar een klant gaat’. Als ik voor het eerst naar een klant ging had ik informatie verzameld over het bedrijf, de bedrijfstak, de issues die daar speelden etc. Leeg zijn vond ik onmogelijk. Een mens is geen onbeschreven blad, maar een vat vol kennis, ervaringen, ideeën, opvattingen, waarden, normen en overtuigingen. Die rijkdom kon ik niet uitschakelen.

Wat mij wel hielp was dat ik me bewust werd van alles wat ik meedroeg in dat vat.  Met collega’s ontwikkelde ik de gewoonte om voorafgaand aan een afspraak of bijeenkomst een ” roddelsessie” te organiseren Wat wisten we al of dachten we te weten over wat we zouden treffen. We visualiseerden hoe het er uit zou zien en aan toe zou gaan. Met wat voor mensen zouden we te maken krijgen? Door dat te expliciteren en door bewust te kijken naar de ideeën, beelden en opvattingen ik al meedroeg, ontstond er ruimte. Alles wat er al was, kon juist door het te expliciteren even geparkeerd worden zodat nieuwe observaties de ruimte kregen. “Leeg” zijn, werd onbevangen waarnemen. Ik hoefde niet te zoeken naar die observaties die mijn impliciete oordelen bevestigden en het daar vervolgens druk mee hebben. Ik kon mezelf verrassen. Meestal was het anders dan ik vooraf had bedacht.

Deze week bleek echter dat ook onbevangen en onbevooroordeeld waarnemen een kunst is. De observatieopdracht tijdens In de Wind in IJmuiden was als volgt: “Loop rond, kijk, luister, ruik, proef en voel. Verzamel je indrukken en observaties maar schort je oordeel op”. De deelnemers vonden het leuk maar erg lastig. Veel deelnemers merkten op dat ze steeds onmiddellijk ergens iets van vonden. De vraag was, wat daarmee te doen en hoe daarmee om te gaan. Je bewust zijn dat je van waarneming naar oordeel schiet, ofwel in ‘ vaktermen’ de ladder aan het oplopen bent’, is een belangrijke eerste stap. Als dat besef er is, is er ruimte voor een vervolgvraag. ‘Kan ik op basis van dezelfde informatie ook iets anders vinden?’ Of ‘Kan ik naast wat ik nu aan observaties heb nog ander observaties doen, die in tegenspraak zijn met dat oordeel?’  Of ‘Ik heb een oordeel. Ik ben daar blijkbaar onbewust naar toe ‘gerend’, wat zijn eigenlijk de observaties waarop dat oordeel gebaseerd is?’

Stappen en vragen die niet veel tijd kosten maar wel bewustzijn, activiteit en energie opleveren. Een onderzoekende houding, vermogen tot reflectie, de moed om even te vertragen, een beetje rond te lummelen in verwondering en te verduren dat je nog niet klaar bent. Daar in die verwondering zit de rijkdom, meer en andere observaties en een tweede of derde oordeel naast een eerste, oordeel A tegenover oordeel B. In die verwondering zit ook de professionaliteit van de adviseur en het vermogen om situaties van meerdere kanten te bezien en het bewustzijn op de eigen waarnemingen en oordeelsvorming. Op basis hiervan kun je als adviseur tot passende en adequate interventies komen. Dit vermogen onderscheidt een adviseur van een ‘ buurman’  die leunend over de heg voor elk vraagstuk, zonder echt te luisteren, te kijken of te vragen omdat hij het toch wel weet, altijd direct een passende oplossing heeft, zijn oplossing!

Dit bericht is geplaatst op woensdag 3 april 2013 om 14:39 onder Algemeen, In de Wind, Onderzoek, Opleidingen, Professionaliseren. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie