In wetenschappelijke netwerken komen altijd verrassingen op, kleine pareltjes. Zie een eerder blog over de rol van pizza’s bij vertrouwensvorming in innovatieteams. Nu dit! Een wetenschapper uit de USA doet onderzoek naar de rol van beroepscodes. Zo’n code hebben organisatieadviseurs, artsen, accountants etc. Niet elke professional neemt het even nauw met zo’n code.

Deze wetenschapper ziet dat niet als afwijking. Volgens hem zit er systeem in. We moeten volgens hem zoeken naar schaduwstructuren. De eerste structuur die hij noemt is die van de hofhouding. Junior professionals doen mee aan onoirbaar gedrag omdat zij zich laten beïnvloeden door seniors. Ze moeten het niet wagen om in te gaan tegen de senior, conform ongeschreven regels van het vak, die zo overgenomen lijken uit de cultuur van de feodale hofhouding. Vergelijkbaar zijn praktijken zoals we die kennen van de Nomenklatura in het voormalige Oostblok. Die waren zo verstikkend, dat zelfs de partijsecretaris Gorbatsjov zich ervoor ging schamen. De derde optie die deze wetenschapper biedt: zou het niet zo zijn dat sommige professionals zich organiseren als “men of honour” volgens de regels van de Camorra?  Dit zet de durf van de jonge wetenschapper die de fraude in Tilburg aan de orde stelde, wel in een heel scherp daglicht!

No related posts.

Eergisteravond, 24 januari 2012, bezocht ik samen met mijn man Cas, de voorstelling ‘Daar werd wat groots verricht’ van Diederik van Vleuten. Hij is voornamelijk bekend als cabaretier, maar in deze voorstelling is hij een meesterlijk verteller. Diederik neemt zijn publiek mee terug in de tijd. Naar de zolder van zijn voorouders. Naar een kist vol dagboeken, vol memoires, foto’s en souvenirs. Naar Nederlands-Indië. Naar het verhaal van Oom Jan, het verhaal van een periode in de geschiedenis, waarin heel veel gebeurde.

Tijdens de voorstelling leef je niet alleen mee met het verhaal van Oom Jan en zijn vrouw Aukje, je krijgt ook een geweldige geschiedenisles. Geschiedenis van meer kanten bekeken dan ik ooit in mijn geschiedenislessen heb beleefd. Nog bijzonderder vond ik dat door het verhaal herinneringen boven kwamen van mijn eigen familie in die periode.

Mijn familie was niet welgesteld en kwam van het veen. Eerst het Friese veen en toen de turf daar op was trokken delen van de familie naar het Drentse veen en naar Wieringen en Hypolitushoef om de Afsluitdijk te bouwen. In de tweede wereldoorlog waren er geen drama’s. Niemand van de familie kwam in een kamp terecht of verloor familieleden. De vader van mijn man en mijn opa van moeders kant werden wel te werk gesteld in Duitsland. Mijn schoonvader heeft daar best een goede tijd gehad, met veel onderlinge kameraadschap en kaartavonden. De hongerwinter in Amsterdam was wel heftig voor mijn schoonfamilie. Daarentegen ruilde mijn opa (toen boer) in de oorlog een varken voor een paar schaatsen, want mijn vader moest wel schaatsen! Op Friese doorlopers wel verstaan, nog geen klapschaatsen.

Ook herinner ik me verhalen van verschillende vrienden en kennissen. Bij hun thuis werd nooit gesproken met ouders of grootouders over wat ze hadden meegemaakt in een jappenkamp of in een Duits/Pools kamp. De wederopbouw in Nederland zorgde dat mijn ouders, en later ook wij, konden profiteren van de welvaart. Mijn ouders vertrokken uit Bellingwolde, Oost-Groningen, naar Amsterdam en bouwden daar een goed leven op. In mijn familie én in die van mijn man, zijn wij de eerste generatie die kon studeren. We hebben het allemaal goed  en kunnen vaak en ver op vakantie gaan. Als kind gingen mijn opa’s en oma’s niet echt op vakantie. Hooguit een paar dagen met de fiets naar een tante of oom. Mijn schoonvader ging het avontuur al wel aan; met zijn hele gezin, zes man in de Volkswagen Kever naar Italië en kamperen aan het Gardameer. Zelf een caravan bouwen en door Joegoslavië naar Griekenland rijden. Een half jaar werken in Perzië (nu Iran). Hij nam pistachenootjes mee, daar hadden we hier nog nooit van gehoord. Nu gaan wij met onze kinderen naar Laos, Afrika, Indonesië. Onze zoon werkt, net als velen van zijn leeftijd, als vakkenvuller in Albert Heijn; om uit te gaan, of naar het popfestival Zsiget in Budapest.

Vorige week had ik nog zo’n herinnering, toen ik op bezoek ging bij Heidi Wismans van Teijin Aramid. Ik had nog nooit van Teijin Aramid gehoord, maar toen ik hun site bekeek, ging mij een lichtje branden! Teijin heeft onder meer een fabriek in Emmen/Emmercompascuum; de stad waar mijn opa’s en oma’s woonden en waar mijn moeder is geboren. Ik herinnerde me verhalen van de AKU uit Arnhem die een fabriek liet bouwen in Emmen. Later heette het de ENKA fabriek; een heel grote werkgever in die streek. Dit grote project kon doorgaan, toen bleek dat de vele beschikbare land- en veenarbeiders geschikt waren om in de fabrieken te  werken. Mijn moeder werkte ook een tijdje bij de AKU/ENKA als stenotypiste. Daarna werd het Akzo (Nobel). En dat is nu onderdeel van het Japanse Teijin. In de lobby van het hoofdkantoor van Teijin Nederland, in Arnhem, lees ik een boek over de geschiedenis van Teijin Aramid; een prachtig verhaal dat me meeneemt in de geschiedenis van de synthetische garens en vertelt dat er een jarenlange strijd woedde over octrooien met Dupont.

In één week allemaal linkjes met het verleden, verteld door een cabaretier of te lezen in een mooi boek van Teijin over de synthetische garens of door mijn eigen herinneringen uit verhalen.

Waarom ik dit blog eigenlijk schrijf, is dat dit alles me doet denken aan ons vakgebied; aan een manier van werken aan veranderingen door het vertellen van verhalen: narratief onderzoek. In onze opleidingen gebruiken we methoden als Learning History (ECM), Thick Desriptions (ACM) en Naturalistic Inquiry om verhalen te maken. Een aantal docenten werkt ook met interventies in de vorm van het maken en vertellen van verhalen. In verandertrajecten merk ik zelf regelmatig dat leiders het verhaal niet kunnen vertellen. Er komen weinig woorden en zelden wordt een ontwikkeling in een historisch perspectief geplaatst, waardoor redeneringen waarom iets moet en waartoe het moet leiden ontbreken of onnavolgbaar zijn. Gelukkig zijn er wel boeken met verhalen van organisaties zelf. De Universiteit van Utrecht levert dat zelfs als dienst aan bedrijven. Maar ook laten bedrijven zich interviewen om terug te kijken en daarvan te leren, bijvoorbeeld in het boek Leiders in Cultuurverandering met daarin een CD met 16 verhalen over een specifieke ontwikkeling in de organisatie.

En laat ik nou net, een uur geleden, horen dat dit boek staat op de shortlist voor Managementboek van het jaar!  Dat kan geen toeval zijn. Zelf was ik onderzoeker in dit traject en ik hoop natuurlijk dat wíj, Jaap Boonstra en de (Sioo) onderzoekers, winnen!

Ik wens iedereen ook een beetje van de vaardigheid waarmee  Diederijk van Vleuten ons gister deed genieten en ontroerde.

No related posts.

Begin december kreeg ik een cc-tje van correspondentie, naar aanleiding van een gesprek dat collega Annet Weitering had gehad bij het UMC St. Radboud in Nijmegen:

 Hallo Annet, Hierbij een overzichtje, wie van de bedrijfsleiders in opleiding wat bij Sioo hebben gedaan: Bij nader inzicht zijn het dan toch maar 50% i.p.v. 80%…

Toch een mooi percentage die 50%, al bleek het feitelijk maar om drie namen te gaan en beperkte het zich tot ‘bedrijfsleiders’ die een opleiding bij Sioo hadden gevolgd.

De correspondentie was voor mij aanleiding om een klein onderzoekje te doen naar de deelnemers aan Sioo programma’s die een connectie hadden of hebben met het UMC St. Radboud. En dat waren er uiteindelijk veel meer: het ging om 21 (oud)deelnemers.

Het medisch centrum ‘stuurde’ tussen 1972 en nu 16 mensen naar Sioo programma’s en haalde vijf andere mensen binnen die al een Sioo programma hadden gevolgd, vanuit een andere werkgever. Die 21 mensen volgden diverse programma’s bij Sioo: de toenmalige Beroepsopleiding in de Organisatiekunde, de Basisopleiding voor Organisatieprofessionals, de leergang Succesvol Verandering Organiseren, het programma In de Wind, de mastertrajecten Advanced Change Methodologies en Executive Change Management. Elf deelnemers werken nog bij het UMC Nijmegen, de anderen zijn in de loop van de tijd overgestapt naar andere organisaties, vaak andere (academische) ziekenhuizen.

De eerste deelnemer vanuit het St. Radboudziekenhuis kwam in 1972 naar Sioo en volgde de toenmalige Beroepsopleiding in de Organisatiekunde (groep 16). Hij bracht het, midden jaren ’80, tot directievoorzitter van het ziekenhuis, maar stapte uiteindelijk door naar Rijnconsult. Zoekend op Linkedin ontdekte ik dat andere oud-deelnemers niet de minste functies hebben; unithoofd Control/Advies en Informatievoorziening, adviseur topkader, IT manager, senior consultant of hoofd P&O.

In het voorjaar van 2011 ontvingen wij het bericht ‘… drs. Cathy C. van Beek MCM benoemd tot lid van de Raad van Bestuur van het UMC St Radboud. Vanuit haar nieuwe positie zal Cathy van Beek een bijdrage leveren aan de talrijke veranderingsprocessen binnen het UMC.’ Cathy van Beek is oud-deelnemer aan de SVO en heeft bij Sioo de graad Master of Change Management behaald.

Op dit moment nemen drie medewerkers van het medisch centrum deel aan een opleiding bij Sioo, onder andere een neurochirurg die het traject volgt dat Sioo met Boer & Croon organiseert: Succesvol Besturen van Ziekenhuizen.

Wij hebben, gezien de succesvolle carrières van andere oud-deelnemers, hoge verwachtingen van hen!

No related posts.

Regelmatig beland ik in de discussie of ‘Designing Complex Organizations*’ nu eigenlijk wel een goede naam is. Recent werd het ook binnen Sioo opnieuw ter discussie gesteld. Reden genoeg om dit nog eens goed te onderzoeken en definitief te kiezen …

Waar de commotie vandaan komt snap ik wel. Je kan ‘Designing Complex Organizations’ op veel verschillende manieren lezen. De letterlijke vertaling is natuurlijk ‘Ontwerpen van complexe organisaties’. Het roept soms onbedoelde associaties op, want wie wil er nu ingewikkelde organisaties ontwerpen? Dat kan toch nooit de bedoeling zijn? De geijkte tegenwerping is dan: waarom niet Designing Simple Organizations? Daarnaast krijgt ‘ontwerpen’ nog vaak de connotatie van opgelegde veranderingen en de blauwdruk-veranderstrategie. Dan vergeten ze dat ontwerpen ook iteratief en participatief kan! Dat ‘complex’ ook nog een vakterm is die refereert aan de mate van variëteit in de organisatie en/of omgeving, is voor veel mensen natuurlijk niet bekend. Ook onbekend is dat Designing Complex Organizations de titel is van het, voor het vakgebied belangrijke, boek van Galbraith.

Dat maakt de naam ‘Designing Complex Organizations’ dus helder voor de mensen die al in het vak zitten, maar lastig voor velen die nog niet in het vak zitten. En dan is het de vraag of dat erg is?

Ik ben eens gaan navragen bij de deelnemers van DCO. Zij geven aan dat ze – zeker nu ze bezig zijn met het programma – de titel erg passend vinden. En “… als ik mensen vertel over het programma, moet ik altijd wat extra’s uitleggen – en dat is juist wel leuk!”. Zij raden me aan de naam te handhaven.

Vervolgens heb ik overlegd met de collega’s over de wervingskracht van de titel. In het algemeen krijgen we veel deelnemers via-via, op doorverwijzing van oud-deelnemers. De mensen die worden doorverwezen door oud DCO’ers, krijgen al toelichting op het programma en weten daarom vrij goed waar de naam voor staat. Mensen die naar Sioo in het algemeen worden doorverwezen, kijken vaak naar meer opleidingen. Als ze vooral geïnteresseerd zijn in een másteropleiding, dan bekijken ze alle drie de masters – ongeacht de naam. Voor de doorverwezen potentiële deelnemers is de naam dus niet meteen van belang. De naam is dus vooral van belang voor de mensen die Sioo niet kennen en wel op zoek zijn naar een goed programma. Voor hen zou DCO dus ook vindbaar moeten zijn op google. ‘Designing Complex Organizations’ is dan natuurlijk geen zoekterm …

Ook zijn er praktische afwegingen bij het wijzigen van een naam. Denk aan de kosten voor drukwerk, de bekendheid die DCO toch al heeft opgebouwd, et cetera. Uiteindelijk kwamen we erop uit dat de ‘header 1’(de titel) er weliswaar toe doet, maar dat ‘header 2’ ook veel uitmaakt. Dus een goede, verklarende subtitel zou voor de vindbaarheid van DCO op het internet al veel helpen … Daar dan over brainstormen … Een subtitel die de lading dekt, goed verklaart wat voor programma het is en makkelijk te vinden is voor mensen die willen leren hoe zij organisaties goed kunnen inrichten … Wat kan dat anders zijn dan ‘master in de organisatiekunde’!

Zo gezegd zo gedaan: de ondertitel is al doorgevoerd. DCO heet voortaan:

Designing Complex Organizations; Master in de organisatiekunde.

*Voor de mensen die het niet kennen: Designing Complex Organizations (DCO) is een masterprogramma bij Sioo.

No related posts.

Soms gebeurt het. Je komt iemand tegen waar je enthousiast over bent. Iemand die precies verwoordt wat jij allang voelt, maar waar je nog geen taal voor hebt. Je voelt je begrepen, verbonden, geïnspireerd. Soms gebeurt het.

Zo kwam ik dertig jaar geleden prof. Jacques Allegro tegen. Hij kon meeslepend vertellen over processen in organisaties, tussen groepen, wisselende coalities, losjes gekoppelde systemen, garbage can besluitvorming, imiteer gedrag, machtsuitoefening, leiderschap, meervoudigheid, cognitieve dissonantie reductie, institutionalisering, kortom alles wat de Sociale Psychologie tot zo’n fascinerend terrein maakt. Ik werd levenslang verknocht aan dat vakgebied, alle Diederik Stapels ten spijt.

Vorige week kwam ik op een congres waar ik in de verte een oudere man zag zitten. Ik herkende hem vaag en meende bij hem ook zoiets te bespeuren. Toen hij z’n verhaal begon wist ik het meteen: dit is Jacques!

Hij sprak over community vorming onder senioren. Hoe ouderen in zijn stadsdeel zelf regie nemen over hoe hun oude dag eruit ziet. Hoe ze sociale verbanden creëren en daarmee een betekenisvolle rol op zich nemen. Hoe ze de strijd aanbinden met eenzaamheid, vervreemding en zinloosheid waar zoveel ouderen in de anonieme stad last van hebben. Hoe ze beseffen dat er geen jonge generatie klaar staat om hen te verzorgen, hoe de solidariteit tussen de generaties afneemt en het draagvlak voor de AWBZ in elkaar schrompelt.

Maar hij sprak vooral over de kracht van zelforganisatie en het zoeken naar nieuwe wegen die anticiperen op wat er morgen nodig is. Jacques op z’n best! Vele instituties in de zaal reageerden wat bezorgd. Deze ontwikkeling zou zich toch niet buiten hen om voltrekken? Er was toch nog wel behoefte aan professionele zorg? Konden ze misschien ‘helpen’? De oude professor lachte vriendelijk, zoals altijd als z’n gehoor het nog niet helemaal begrepen had. Hij wilde het best nog een keer uitleggen.

Ik genoot van het schouwspel. De vernieuwing die zich buiten bestaande instituties om ontwikkelt en diezelfde instituties tot transformatie dwingt. Zal het zo gaan?

Boer & Croon en Sioo organiseren de opleiding Besturen en Vernieuwen in Zorg. We denken dat het hard nodig is. Bovenstaande ontwikkeling is in volle gang, maar is er slechts één van de vele waar organisaties in de langdurige zorg mee te maken hebben. We gaan op zoek naar de vitaliserende kracht van dit type bewegingen en werken aan nieuwe businessmodellen. We zullen veel inspirerende voorbeelden zien, maar gaan ook op zoek naar de manier waarop we onze eigen onzekerheid over vernieuwingen constructief in het proces inbrengen.

Jacques staat voor mij nog altijd een beetje boven de wet. De wet van traagheid van verandering, van taaiheid van besluitvorming, van marginaliteit van innovatie, van het eeuwige budgettekort. Ik merkte dat ik mezelf toestond om tijdens z’n betoog weer langzaam betoverd te worden, zin kreeg om mee te bouwen aan de kracht van het verhaal. Soms gebeurt het.

No related posts.

Afgelopen weekend was ik met mijn zus de stad in, samen met onze tante en oom (65 geworden). We wandelden door de Jordaan, de Haarlemmerstraat en -dijk en lunchten op de Zeedijk met dimsum bij Hoi Tin. We spraken over de enorme metamorfoses die de Haarlemmerdijk en de Zeedijk de afgelopen jaren hebben ondergaan. Later op de dag bekeken we de werkzaamheden voor de Noord-zuidlijn op het Spui.

We bezochten het nieuwe grachtenmuseum, waar de geschiedenis van de grachten wordt verbeeld op een hele multimediale en aansprekende manier. We zagen op film allerlei gebeurtenissen in de grachten in een aantal periodes; zo leuk! Gebeurtenissen zoals de boottocht met de Beatles in 1964, de intocht van het Nederlands voetbalelftal bij het behalen van het Europees kampioenschap in 1988, maar ook schaatsen op de grachten en de gay-parade. Het leuke is de herkenning van allerlei gebeurtenissen die soms dezelfde en soms andere herinneringen oproepen bij mijn tante en oom en bij mijn zus en mij.

Later op de middag zijn we in gesprek op een terras over mijn moeder en vader die tien jaar ouder zijn en geboren in 1936 (de stille generatie). We horen verhalen over hun jeugd en jong volwassenheid en hun volgzaamheid die in tegenstelling staat tot mijn tante. Zij is van 1946 en zette zich veel meer af tegen haar ouders. We hebben het ook over onze opvoeding: Mijn zus en ik zijn van 1963 en 1964 en hebben altijd de druk gevoeld om het beste uit onszelf te halen. Eigenlijk was het een must: mijn ouders konden een opleiding betalen, wij hadden de intelligentie, dus lag er een flinke druk. Ook spraken we over het opvoeden van onze eigen kinderen, nu tussen de 7 en 17 jaar. En constateerden dat je daar soms heel anders mee omgaat en soms ook weer niet.

Een dag later begin ik met het lezen van het boek van Aart Bontekoning: Het generatieraadsel, een populair geschreven boek over zijn promotieonderzoek, en ook De generatiecrisis, een boek van Piet van Dijk. Dit ter voorbereiding op de masterclass “De juiste mensen op de juiste plek; generaties samen aan de slag” van 8 december aanstaande. Opeens plaats ik mijn opvoeding in een breder perspectief. Wat een feest van herkenning. Ik kan zo mijn hele familie plaatsen en ook de vraagstukken en dilemma’s. Als ik er tijdens het avondeten over vertel, vind ik nog niet zo veel interesse bij man en kinderen, maar ik ben er door gegrepen.

Ik ben nog niet zover dat ik handvatten heb gekregen, maar ik vraag me wel een aantal zaken af: Hoe kunnen adviesbureaus (maar ook Sioo) zich vernieuwen als er alleen maar Generatie X werkt of nog net een paar mensen van de protestgeneratie. Maar ook … Hoe kunnen organisaties met vier generaties voordeel halen uit zo veel variëteit?

Ik ga gauw verder lezen en tijdens onze masterclass op 8 december goed opletten als Aart Bontkoning en Betty Dalhoeven over hun onderzoek spreken en Anne Mart Kuilder, Mariska Gerritsen en Esmee Ficheroux vertellen over hun ervaringen.

Ook geïnteresseerd in wat generaties voor organisaties kunnen beteken en hoe je dat als leidinggevende kunt faciliteren? Schrijf je dan in op de masterclass van 8 december.

No related posts.

De komende Nacht van het Advies heeft als thema ‘De norm hooghouden’. Na jaren waarin het thema ‘normen en waarden’ hoog op de agenda heeft gestaan, in vrijwel elke branche en beroepsgroep, is het de laatste tijd op dat front angstvallig stil. Het is best confronterend om te merken hoe in slechtere economische tijden dit onderwerp weer langzaam in de mist verdwijnt.

Gooien we in economisch barre tijden meteen onze normen en waarden overboord? Ik denk dat het wel meevalt, maar dat we wel meer ‘ ruimte’ inbouwen in ons ethisch handelen en dat we waardendiscussies op het scherpst van de snede liever vermijden als het dagelijks brood echt in het geding komt.

Het is, denk ik, ook te makkelijk hier al te kritisch en cynisch over te zijn. Het is een van de vele ongemakkelijke en complexe vraagstukken waar we rond deze crisis mee geconfronteerd worden. Wellicht helpt het om dit calculerend economisch gedrag minder te veroordelen, maar vooral om juist in betere tijden wat meer en kritisch te reflecteren op de oprechtheid van onze motieven en ons handelen als adviseur. Misschien komen we dan wel tot een norm die minder hoog, maar wel meer duurzaam is en in gepaste bescheidenheid zijn weg vind in bureauprofielen en missionstatements.

Ik zie jullie graag op de Nacht van het Advies om te praten over normen en waarden in voor- én tegenspoed.

No related posts.

Cees Veenstra had een boekhandel in Amsterdam op de hoek Utrechtse Straat en de Singel vlak bij het Rembrandtsplein. Die boekhandel is er nog steeds en ook zijn naam staat nog op de ruit. Cees Veenstra was de boekhandel bij wie Reve, Mulisch en van Oorschot hun boeken kochten. Hij was huisleverancier van schrijvers en uitgevers. Hij heeft ze gekend en hun verhalen gehoord. Nu is Cees Veenstra 92 en is hij ziek. Hij brengt zijn dagen door in een rolstoel of in een bed in een verpleegtehuis in Laren. Mijn vader heeft Cees Veenstra leren kennen, omdat hij ook zijn boeken bij hem kocht.

Cees Veenstra en mijn vader zijn vrienden geworden. Twee keer in de week bezoekt mijn vader hem; Kees gaat bij Cees op bezoek. Hij geeft hem een glaasje wijn of een gesuikerd gembertje. Soms ga ik mee. Voor mij is Cees Veenstra ‘meneer Veenstra’. Heel soms vertelt meneer Veenstra over vroeger, als hij bij is en een goede dag heeft. Meestal is hij verzonken in zijn eigen wereld. Hij ontbeert de intellectuele uitdaging en heeft in het huis geen gesprekspartners met wie hij over literatuur kan praten. Zo’n bezoek is het leven en de dood tegelijkertijd in de ogen kijken. Ik vraag me dan af hoe ik als bestuurder meneer Veenstra zou zien.

Nu ik vanuit Sioo met Boer & Croon een leergang heb gemaakt voor aankomende zorgbestuurders kijk ik anders naar meneer Veenstra. Meer vanuit het systeem, meer vanuit nabijheid en distantie en meer vanuit het verlangen bij te dragen aan een zorg die naar meneer Veenstra kijkt alsof het een ‘eigen vader’ is.

We hebben of krijgen er allemaal mee te maken: ouders op leeftijd die kwetsbaar worden, een kennis die alleen komt te staan en zorg nodig heeft, mensen die geestelijk in de war zijn of een kind dat het alleen niet redt. Wie zelf te maken krijgt met de langdurige zorg komt terecht in een jungle van mogelijkheden en onmogelijkheden, regelingen en wetten, procedures en doorverwijzingen, gesloten deuren en onverwachte aandacht, welwillende hulpverleners die wel of geen tijd kunnen maken. Een ding valt op: de zorg is in verandering. Ze moet wel, want de groei van zorgbehoevende mensen neemt van dag tot dag toe, personeel is steeds moeilijker te vinden en het wordt allemaal steeds moeilijker te bekostigen. Hoe je weg te vinden als bestuurder? Hoe kun je slim inspelen op de invoering van een zorgverzekeringswet en hoe ga je om met nieuwe denkbeelden over wat zorg kan zijn? Het is een wereld die vraagt om veranderkundig inzicht en om bestuurders met lef en innovatiekracht. Tegelijkertijd is de balans tussen onverstoorbaar en inlevend vermogen van cruciaal belang.

Alsof het je eigen vader is … Kun je en durf je als bestuurder zo te kijken naar meneer Veenstra? Hoe kijk je als je werkt voor een instelling met 400 somatische of dementerende patiënten? En wat betekent dat voor je rol als bestuurder? Dat betekent dat je niet alleen weet wie je cliënten zijn, maar ze ook durft te zien en te ontmoeten. Dat betekent dat je schakelt tussen wat is en wat anders kan. Dat je de dynamiek in het zorgsysteem in al zijn versterkende en verzwakkende relaties leert kennen en durft om het pad van vernieuwing op te gaan samen met die ander partijen die het allemaal niet makkelijker maken. De zorg vraagt om bestuurders die het ongemak vanuit passie aan durven raken, die de dynamiek van samenwerking durven zoeken en die in het gat van de vacante verantwoordelijkheid willen stappen. Niet alleen, maar samen met meneer Veenstra, zijn verplegers, zijn kinderen.

Voorlopig blijft mijn vader meneer Veenstra bezoeken. De andere zorg maakt meneer Veenstra niet meer mee, maar hij draagt wel bij aan mijn bewustzijn en verlangen.

Mijn bijdrage is het maken van een leeromgeving voor zulke bestuurders. Sioo en Boer &Croon hebben een programma gemaakt voor mensen die de ambitie hebben om als bestuurder en veranderaar mee te bouwen aan een samenleving aan wie je de zorg voor je vader of moeder of kind, of vriend durft toe te vertrouwen. Een zorg die handelt ‘Alsof het je eigen vader is’….

Op 1 maart 2012 start de eerste acht maanden durende opleiding Besturen en Vernieuwen in de Zorg die ik samen met Gijsbert Buijs van Boer & Croon begeleid. Op 8 december is er een informatieavond bij Boer & Croon voor iedereen die interesse heeft in dit onderwerp.

Voor meer informatie over de opleiding kunt u mij mailen of bellen (030)291 30 00.

No related posts.

Op 26 september 2011 presenteerden twee onderzoekende professionals hun dissertatie op Sioo in een mooie sessie (van drie tot zes ‘s middags), die recht deed aan de begrippen intellectuele ruimte, thuishaven en kennisgemeenschap, de kernbegrippen van Sioo.

Organisatieontwikkelaar Joost van Kampen, verbonden aan Bureau Van de Bunt, is op gezette tijden docent bij Sioo. Hij verdedigde zijn dissertatie op proef. De titel: Interventies in Verwaarloosde Organisaties. Joost komt vooral in organisaties waar het ernstig mis is, waar elke notie van wederkerigheid ontbreekt. De toestand tussen personeel onderling en personeel en leiding is zo erg, dat je denkt: Is sluiten niet het beste? Beproefde interventies werken niet. Joost is zich gaan verdiepen in de orthopedagogiek, met name in het thema verwaarlozing van kinderen. Diagnostiek en interventies bij kinderverwaarlozing blijken een bron van inspiratie om de organisaties te diagnosticeren, zodanig dat een perspectief op herstel ontstaat.

Zijn presentatie roept de pittige vragen vanuit de groep; het Sioo onderzoeksplatform. We gaan ze hier niet verklappen, maar een van de aanwezige hoogleraren meende dat het niveau niet onderdoet voor wat er in de promotieplechtigheid gebruikelijk is.

En Joost? Die ging heel goed en elegant in gesprek met zijn opponenten. Dat belooft wat op zijn officiële promotie op 14 november op de Vrije Universiteit!

Na het onderzoekswerk van deze organisatieontwikkelaar was de beurt aan Remco Rosmulder, ingenieur in de technische bedrijfskunde van de UT. Remco deed als Aio onderzoek op het AMC in Amsterdam. Bij de spoedeisende hulp was veel te doen. De leidinggevende aldaar was in de weer geweest met de populaire ‘breakthrough methode’. Maar hij heeft die vernieuwingspoging stopgezet en is gaan praten met de ingenieurs. Hij verzocht hen met Lean – de Amerikaanse bewerking van ‘continu verbeteren’ in Japanse productieorganisaties – in de hand een diagnose te maken en een plan van aanpak. Deze ‘techneuten’ hadden echter snel in de gaten dat werken vanuit een expertmodel wederom tot een teleurstelling zou leiden. Remco en zijn begeleider Koos Krabbendam namen contact op met Sioo om toegang te krijgen tot het gedachtegoed rond action research en action learning. Remco heeft zich daarop ingewerkt en samen met artsen, technici, verpleegkundigen een hele serie verbetertrajecten aangepakt. Daardoor is, bijvoorbeeld, het planningsproces sterk verbeterd, zijn doorloopprocessen vereenvoudigd, wachttijden verkort en is een revisie geformuleerd van de Lean-principes, toegesneden op de ziekenhuiszorg. Remco promoveerde op 13 oktober 2011. Titel: Improved Healthcare Delivery with Lean Thinking.

No related posts.

Ik was vorige week een paar dagen in Barcelona en bezocht, onder andere, het Picasso museum.
Het mooie aan het museum is dat je een heel goed beeld krijgt van de ontwikkeling van Picasso in zijn vak. Voorheen kende ik alleen zijn werken uit zijn latere perioden.
Als 14 jarige heeft hij al heel veel basistechnieken onder de knie en maakt hij al hele mooie schilderijen en tekeningen. Een schets van een naakte man op zijn rug gezien, ontroert me. Picasso was een vakman, bleef zijn vakmanschap zijn hele leven ontwikkelen en zocht steeds nieuwe inspiratiebronnen en leermeesters. Vanuit de basics op zijn vakgebied ontwikkelde hij zijn eigen stijl. Daarbij werd hij beïnvloed door de inspiratiebronnen uit zijn context.

Wat mij zelf het meest boeide waren de schilderijen die Picasso heeft gemaakt na uitgebreide studies van Les Meninas van Diego Velásquez. Dat schilderij van Velásquez is prachtig en er zijn vele verhalen over geschreven. Las Meninas heb ik lang geleden gezien in Madrid en vond ik fascinerend. Velen jaren later kwam ik het weer tegen, samen met de schilderijen die Picasso maakte naar aanleiding van Las Meninas. Ze stonden in het boek van Rob van Es Veranderdiagnose (managementboek 2009). Vorige week zag ik de schilderijen van Picasso in het echt en met een mooie animatie waarin steeds zichtbaar werd welke schilderij Picasso uit welk deel van las Meninas van Velasquez maakte.

Mooi, zoals Picasso zich heeft laten inspireren door de collega die hij zo bewondert, om er dan een geheel eigen interpretatie aan te geven die op zich weer  een hele mooie toevoeging biedt.

Een paar dagen voor mijn vertrek maakte ik iets mee op kantoor , wat me deed denken aan de manier waarop we ook in ons vak leren van anderen, geïnspireerd kunnen raken en er dan onze eigen invulling aan kunnen geven.

Ik ontmoette een oude bekende om bij te praten: Jeroen van der Velden (zelfstandig adviseur en associate professor bij het Strategic Center van Nyenrode). Sinds onze samenwerking bij Delta Lloyd rond 2001 waren we elkaar uit het oog verloren. Nu waren we via via weer met elkaar in contact gekomen.

Ik stond met hem en  Jaap van Muijen te praten en hij vertelde wie hem tijdens zijn opleiding bij Sioo (SVO in 1998) het meest was bijgebleven: Paul Valens met onder andere zijn verhaal over de bruine en blauwe jasjes. Wat leuk! Al jaren roep ik zelf tegen deelnemers: ik gun iedereen een keer in zijn/haar leven Paul Valens. En juist nu ben ik op zoek naar een vervanger van Paul, omdat Paul met ‘pensioen’ is en we niemand meer Paul kunnen gunnen. Gelukkig kun je zijn verhaal van de bruine en blauwe jasjes en nog veel en veel meer nog vinden op zijn site.

Deze ontmoeting met Jeroen kan geen toeval zijn. Zal Jeroen de opvolger van de workshop over strategieontwikkeling worden? Geïnspireerd door Paul Valens, een vakman met zijn eigen context en inspiratiebronnen. We zullen het zien. De workshop Strategieontwikkeling is nu even gestopt, maar  al onze andere interessante workshops zijn hier te vinden.

Heb je zelf ook zo’n inspiratiebron of voorbeeld? Ik ben heel nieuwsgierig, laat het me weten!

No related posts.