[pagevisual]

Het gemeentebestuur vernieuwd

Door: Sandra Kensen, programmamanager van onder andere Leren Leiden in Samen Werken en Lokaal Leiderschap met een passie voor waarderend vernieuwen

Het is vrijdag 2 januari 2015. Iemand meldt zich bij de balie van het gemeentehuis met een hulpvraag voor haar kind, haar vader of werk voor zichzelf. Dan moet er wel een antwoord zijn!

Dit toekomstbeeld helpt de ambtelijke top van veel gemeenten om de nieuwe verantwoordelijkheid, die gepaard gaat met de drie decentralisaties, op tijd geregeld te hebben.

Een antwoord is één, maar de grote vraag is: Welk antwoord? Want in de wijze van antwoorden zit de vernieuwing. De hulp die mensen krijgen, moet goedkoper en beter. Voor de nieuwe verantwoordelijkheid is er namelijk minder budget en de hulp moet meer nabij worden. De hulp ligt dichter bij wat de vrager wil, is voor de ontvanger beter te overzien en komt meer van naasten. Dit klinkt simpel, maar aan de hand van een actueel voorbeeld wordt duidelijk dat dit een enorme verandering betekent.

Gemeenten oriënteren zich al jaren op mogelijkheden om met minder gemeenschapsgeld toch samen een waardevolle samenleving te maken. Zo bezuinigt De Bilt op de groenvoorziening en inwoonster Anniek Lemmens (zie haar ingezonden brief in de Volkskrant van 10 mei 2014) verneemt dat de gemeente initiatieven van burgers om het groen zelf te verzorgen, toejuicht. Ze woont op de tweede verdieping, tuiniert dolgraag en wordt triest van de aanblik van de plantsoentjes om haar woning. En dus meldt zij zich bij de balie van de gemeente. Daar krijgt zij echter als antwoord: ‘u moet eerst draagvlak bij de andere omwonenden zoeken en een plan van aanpak maken’. Dit ligt niet in de buurt van wat Anniek Lemmens wil en ze houdt het even voor gezien. Het antwoord past de gemeente wel; zo gaat de gemeente zelf te werk.

Anniek Lemmens doet enkele maanden later een tweede poging. Dan is het antwoord: mailt u de ambtelijk projectleider. Ook een doorverwijzing is een bekende vorm. Het meest voor de hand liggende antwoord dat gemeenten op 2 januari a.s. zullen geven, is: meldt u zich bij het gebiedsteam, het sociale wijkteam of een WMO-consulent. Behalve dat doorverwijzingen ontmoedigen, geven ze tevens geen garantie voor een goede manier van antwoorden. Dit is ook het geval voor Anniek Lemmens. De ambtelijk projectleider beantwoordde haar mail niet.

Het feit dat Anniek Lemmens geen antwoord kreeg, kan allerlei oorzaken hebben. Het zou mij echter niet verbazen als de ambtelijk projectleider niet weet wat hij moet doen met individuele aanvragen. Voor een plan van aanpak van een groep inwoners is er waarschijnlijk een procedure bedacht waarmee de gemeentelijke organisatie uit de voeten kan. Misschien is er een commissie of werkgroep die het plan kan beoordelen en die mandaat heeft gekregen van het gemeentebestuur om er een beslissing over te nemen. Er zijn vast en zeker regels opgesteld over de manier van communiceren, zoals dat de commissie binnen drie weken schriftelijk moet antwoorden.

De gewoonte is om voor groepen algemene regels te maken. Dit is overzichtelijk voor het bestuur en voor de ambtelijke organisatie werkbaar. Wanneer een gemeente besluit de echt toe te laten, betekent dit dat gemeenten hun werkprocessen zo inrichten dat individuele (aan)vragen van burgers ook individueel kunnen worden beantwoord. Deze verandering moet per definitie beginnen bij het gemeentebestuur: de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de ambtelijke top. Want alleen daar kan worden besloten hoe een projectleider of een baliemedewerker antwoordt. Zich buigen over een dergelijk besluit, is misschien nieuw voor een gemeentebestuur, maar van groot belang. Anniek Lemmens helpt nu mee in de volkstuin van een vriendin ‘op een plek waar de er niet toe doet’, zoals ze zelf schrijft. En dat is niet de bedoeling.

Tags: , , ,

Dit bericht is geplaatst op maandag 22 september 2014 om 13:08 onder Algemeen, Gemeenten. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie