[pagevisual]

Mooie organisaties ontwerpen

Door: Brechtje Kessener

Na een interessante ochtend over de kloof tussen theorie en praktijk in de bedrijfskunde (blog Evidence Based Management) en een wandeling over de groene campus van de TU Eindhoven ga ik het auditorium weer binnen. Er zijn meer mensen aangekomen. Jan Ulijn van de Open Universiteit stelt me voor aan Marc Buelens van de Vlerick Leuven Gent Management School. Hij kent Sioo wel, als docent en bestuurder, maar ik had hem niet eerder ontmoet. Ik vertel over de beginnende samenwerking tussen Sioo en de Antwerpen Management School, maar we moeten al naar binnen. Het middagprogramma van het afscheid van prof. dr. ir. Joan van Aken begint. Marc en ik spreken af er later eens op terug te komen.

Het middagprogramma heeft de titel ‘Minisymposium: ontwerpen en ontwerpkennis’ meegekregen. Het programma begint onverwachts. Joans dochter, een choreografe, begint met “Joan en ik doen op een bepaalde manier hetzelfde” en ze gaat midden op het podium op een stoel zitten. Ze nodigt de zaal uit om in de handen te wrijven en langzaam maar zeker bouwt ze de regie op. Ze krijgt het voor elkaar dat iedereen al wrijvend, wringend, tikkend en klappend in de zaal zit! Een prachtig en ontspannend begin.

Dan komt Mathieu Weggeman het podium op. Zo klein als hij is, zo intrigerend zijn z’n presentaties. Ook dit keer: Hij vertelt over zijn studie, samen met Joan, naar mooie organisaties. Hij start met het YouTube-filmpje over de flash mob op het station Antwerpen op de Sound of Music. Naast me fluistert Jan Ulijn me toe: “Het is bijna ontroerend.” En gelijk heeft hij. Het plezier in deze ‘tijdelijke organisatie’ spat eraf. Mooi! Mathieu verhaalt over zijn zoektocht naar ontwerpregels voor flow in organisaties. Hij haalt Plato en Habermas aan en stelt voor organisatieschoonheid als nieuwe KPI (Key Performance Indicator) in te voeren. “Maar,…”, zo geeft hij aan, “er is geen autoriteit op gebied van schoonheid en dus is schoonheid in the eye of the beholder!” Ik vind het een feest van herkenning. Het sluit mooi aan op de zoektocht naar de ontwerpprincipes voor de betekenisstructuur van de organisatie die we binnen het Sioo masterprogramma Designing Complex Organizations (DCO) vormgeven.

Na een korte pauze begint het formele gedeelte; de rede van Joan van Aken zelf. We zitten nauwelijks als we weer moeten opstaan voor het cortège, de stoet hoogleraren in hun toga. Leuk om te zien dat er zoveel collega’s van Joan zijn gekomen. Tegelijkertijd valt me op dat ik zo weinig van deze profs ken. Sioo’s netwerk zit natuurlijk sterk in de veranderkunde en deze profs zijn voornamelijk bedrijfskundig en organisatiekundig. Opnieuw realiseer ik me dat ik die scheiding onnatuurlijk en onjuist vind; ik zie organisatiekunde en veranderkunde als twee zijden van dezelfde medaille…

De titel van Joans rede is ‘Het ontwerpen van sociale systemen: de ingenieur in Wonderland’. Joan praat weer op zijn karakteristieke manier, iets te snel en een beetje binnensmonds. Hoewel ik de strekking van zijn betoog vaker heb gehoord, in zijn seminar binnen het DCO programma, blijf ik het leuk vinden om te horen. Hij duidt het verschil tussen de ‘science of the averages’ en de ‘science of the particular’, want ‘ontwikkelen van kennis voor de actor in de sociale wereld is anders dan ontwikkelen van kennis voor waarnemers’. Hij schetst dat het belang van ontwerpkennis van en voor sociale systemen wordt onderschat en dat bedrijfskunde, organisatie en management vanuit het ontwerpparadigma meer bruikbare principeoplossingen kunnen leveren. Eigenlijk is zijn rede een stevig pleidooi voor Evidence Based Management en ontwerpgericht organisatie onderzoek. Daarmee is de dag mooi rond.

Na zijn eigen verhaal volgt nog een aantal mensen met mooie afscheidswoorden voor Joan. Al jaren met emeritaat en nu vervalt zijn promotierecht. Gelukkig wil hij wel gewoon blijven doceren voor DCO!

Tags:

Dit bericht is geplaatst op donderdag 21 juni 2012 om 12:15 onder Algemeen, Organisatieontwerp, Symposia en bijeenkomsten. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

6 reacties op “Mooie organisaties ontwerpen”

Erica de Vries zegt:

juli 1st, 2012 at 12:36

Dag Brechtje, mooie blog. Ik ben nu wel nieuwsgierig naar de afscheidsrede van Joan. Wordt die rede nog gepubliceerd (op sioo.nl)? Op het net kon ik het niet terugvinden. Groeten Erica.

Brechtje zegt:

juli 1st, 2012 at 19:41

Hoi Erica, Goed idee! Ik zal het hem vragen, ik zie hem binnenkort.
Groeten, Brechtje 

Ipe van der Deen zegt:

juli 2nd, 2012 at 09:27

Uit je bijdrage begrijp ik dat de ideale organisatie niet bestaat en dat er een gat zit tussen veranderkunde, bestuurskunde en organisatiekunde. Het lijkt me hoog tijd om dat gat te dichten. Misschien komen we dan eindelijk af van het waanidee dat je een nieuwe organisatie (hark) ontwerpt en dat Kees dan klaar is. Ik hoor vaak dat men zich er van bewust is dat het dan niet klaar is, maar de actie die dan zou moeten volgen ontbreekt meestal.

Brechtje zegt:

juli 2nd, 2012 at 21:21

Hoi Erica en andere geinteresseerden,

De rede van Joan is terug te vinden op http://alexandria.tue.nl/extra2/redes/aken2012.pdf

Veel leesplezier!,
Brechtje    

Brechtje zegt:

september 3rd, 2012 at 23:00

Hi Ipe,

Ik sluit me helemaal bij je aan. Ik probeer mijn steentje daaraan bij te dragen met oa het programma DCO waar we zowel naar het technische – als wel naar het politieke en culturele aspecten van de organisatieinrichting en het bijbehorende veranderproces kijken.

Groeten, Brechtje 

Steven de Groot zegt:

oktober 10th, 2012 at 23:10

Beste allen,
Ik promoveer bij prof. Joan van Aken en prof. Mathieu Weggeman op esthetiekbeleving in werk & organisaties. Meer info hierover op http://www.schoonheidinorganisaties.nl . Graag verwijs ik ook naar het boek Goed door mooi van mijn hand.

Gr Steven de Groot
KULTIFA

Geef een reactie