[pagevisual]

Ontwerpen

Door: Brechtje Kessener

Over proces èn objectontwerp
Over organisatiekundig èn veranderkundig bezig zijn

bk137

Het woord ontwerp is een zelfstandig naamwoord afgeleid van een werkwoord. Het ontwerp is het resultaat van mijn ontwerpen. Dat heeft iets vreemds, activiteit en effect definiëren elkaar, alsof het zichzelf in zichzelf opsluit.

Dat vreemde opsluitende karakter heeft twee kanten. Ontwerpen gaat over de vertaling van functie naar vorm. Daarbij is helaas niet alleen de vorm, maar ook de functie aan het begin van het ontwerpproces vaak nog niet bekend. Het is niet alleen dat er 1000 wegen naar Rome leiden en je niet weet welke je moet kiezen, je weet ook niet of je wel naar Rome gaat. Ontwerp(en) is daarmee in haar wezen onbepaald.

Dat de ontwerpopgave desondanks toch oplosbaar is, zit ook in dat vreemde karakter. Juist doordat de activiteit en het resultaat op elkaar inwerken wordt de opgave oplosbaar. Zo lijkt het logisch dat je eerst de eisen aan het ontwerp moet formuleren, voordat je aan het ‘echte’ vormgeven kan beginnen. De praktijk leert echter dat je, door het eerste ontwerpidee dat in je opkomt serieus te nemen, zicht krijgt op (extra) eisen die je aan het ontwerp kan stellen. Zo schiet je steeds op en neer tussen het zetten van de volgende ontwerpstap en het (mogelijke) eindontwerp.

Die onbepaaldheid is dus te tackelen door tegelijkertijd bezig te gaan met het ontwerpen én met het ontwerp, met het proces als met het resultaat. Anders gezegd; door telkens zowel de activiteit als het resultaat te zien. De eisen definiëren de vorm en de vorm materialiseert de eisen. Afhankelijk van waar in het ontwerpproces je bent, staat het ene of het andere op de voorgrond.

In ontwerptaal betekent het dat je tegelijkertijd het objectontwerp (het ontwerp) als het procesontwerp (het ontwerpen) oppakt. Neem ik dat idee mee naar mijn praktijk als organisatieontwerper, dan zou ik dat formuleren als: Ik pak tegelijkertijd het organisatiekundige als het veranderkundige ontwerp op. Het een kan niet zonder het ander.

Dit bericht is geplaatst op woensdag 13 juli 2016 om 11:06 onder Algemeen, Ontwerpen. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie