[pagevisual]

Shakespeare en Leiderschap: King Lear

Door: Henriëtte Koomans

Henry V en leiderschap; inspireren onder moeilijke omstandigheden” is een bijzondere studieweek. Jaap van Muijen, rector van Sioo, voelde meteen aan hoe actueel de leiderschapsthema’s in Shakespeare’s Henry V zijn. Daarnaast vormen ze een prachtige metafoor om het eigen te onderzoeken. Jaap en ik gaan deze studieweek samen begeleiden.

In dit blog wil ik mijn enthousiasme en kijk op Shakespeare’s karakters als Henry V, Macbeth, King Lear en Hamlet delen. Dat doe ik aan de hand van voorstellingen die ik deze maanden zie. Hamlet en Macbeth kwamen al aan de beurt.

Woensdag 22 augustus, zag ik King Lear uitgevoerd door Het Toneel Speelt onder regie van Jaap Spijkers, in het DeLaMar Theater in Amsterdam.

Dat zorgvuldig overdragen van je positie en afscheid nemen van macht een hele kunst is, illustreert het verhaal van King Lear.

In Lear treffen we een koning die genoeg heeft van alle verantwoordelijkheden en ermee wil stoppen. Met zijn plotselinge besluit om het rijk in drieën te willen delen, overvalt hij iedereen: zijn drie dochters, hun echtgenoten en zijn adviseurs.

Lear blijkt een impulsieve leider die gewend is zijn zin te krijgen. Hij wil zijn rijk wegschenken aan de dochter die zegt het meeste van hem te houden. Als de jongste dochter weigert aan deze gril mee te werken wordt zij (de lieveling van de koning) verstoten. De Hertog van Kent is de enige die Lear confronteert en de waarheid durft te zeggen:

“What wilt thou do, old man? Think’st thou that duty shall have dread to speak, when power to flattery bows?

 

Lear weigert zijn besluit te herroepen en verbant Kent. De nar van de koning zegt hierover:

“Thou shouldst not have been old till thou hadst been wise. “

 

De koning is oud voordat hij wijs is geworden. De consequenties van Lear’s ondoordachte besluit worden zowel het koninkrijk als zijn persoonlijk leven noodlottig.

Zoals veel leiders ondervindt Lear al snel dat mensen zich anders gaan gedragen als ze het stokje hebben doorgegeven. Het is behoorlijk afkicken dat hij er niet meer overgaat en Lear kan maar nauwelijks geloven dat hij niet langer met alle egards en aandacht behandeld wordt.

Lear heeft zich eenzijdig met zijn publieke rol van koning geïdentificeerd. Hij dacht dat men hem, ook als persoon aardig vond, maar komt bedrogen uit.

Wie is hij nog, zonder macht en protocol?

 

Het is een grote les in nederigheid die Lear in de rest van het stuk zal ondergaan en als publiek krijg je sympathie voor deze zelf onttroonde leider die de waanzin nabij is. De nieuwe generatie leiders, de twee oudste dochters en echtgenoten met hun honger naar macht, zijn bikkel hard voor hem. Voor hen is de “oude baas” met zijn grillen en gebrek aan zelfkennis snel afgeschreven.

Shakespeare zou Shakespeare niet zijn als hij ons niet zou meeslepen in vragen over: waarheid en leugen, of we niet ziende blind zijn, over de zin van lijden en de ouderdom.

Acteur Mark Rietman als King Lear, vervult hierin een prachtige rol en draagt het stuk. De regie van Jaap Spijkers zet een degelijk verhaal neer, een mooie tekst en spel dat hier en daar piekt. Kijk hier voor een theater recensie.

 

Begin September wordt Henry V opgevoerd door Illyria, een Engels theatergezelschap. Henry V gaat over een jonge koning die snel rijpt in zijn ontwikkeling en moeilijke besluiten moet nemen. Daarover meer in een volgend blog.

De studieweek Henry V en leiderschap; inspireren onder moeilijke omstandigheden wordt begeleid door Jaap van Muijen en Henriëtte Koomans. Leiderschap onder moeilijke omstandigheden is van alle tijden. U verdiept zich in de dilemma’s rond macht en invloed, authenticiteit en integriteit.

Tags:

Dit bericht is geplaatst op maandag 3 september 2012 om 14:13 onder Algemeen, Gastblog, Leiderschap. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie