[pagevisual]

Tijgers voor de leeuwen werpen en goede condities voor het speelveld

Gastblog door: Petra Kalden, Sioo gastdocent

Een steady keeper is nog geen strafschoppenkiller. De interventie van Louis van Gaal in de wedstrijd van Oranje tegen Costa Rica ging de hele wereld over. De keeperswissel vlak voor het nemen van de penalty’s werd door velen geniaal genoemd, door sommige respectloos. Beiden weerspiegelen het conservatisme in de voetballerij, want hoe logisch wil je een interventie hebben? En dat is toch uitermate intrigerend! Dat interventies zo logisch kunnen zijn en toch zo lang op zich laten wachten. En dat als de interventie eenmaal gedaan is, het zo logisch blijkt te zijn dat je je niet voor kunt stellen dat het niet eerder gezien of gedaan is.

Conservatisme als engelbewaarder van het goede wat is opgebouwd, versus conservatisme als de duivel tegen broodnodige veranderingen of waardevolle ontwikkelingen. Het is overal aanwezig, in iedere organisatie, in ieder team, in ieder mens. Patronen spelen absoluut een potje mee. Patronen die lange tijd voldeden maar de weg naar de kleine of grote eureka ervaring inmiddels disfunctioneel blokkeren. Niets nieuws onder de zon. Patronen zijn een gegeven zoals je in deze context moeilijk het woord logisch kunt lezen zonder de lispelende tongval van Johan Cruyff in de verte te horen.

In 2001 zat ik als extern adviseur en opleider aan tafel bij het ministerie van Economische Zaken. Voor mij zag ik een groep ambitieuze en betrokken ambtenaren. Ze hadden het rebelse lef dat nodig is om in de periferie van de organisatie een kiem voor verandering te planten. Taal is het belangrijkste instrument waarmee wij als manager, bestuurder, professional of adviseur ‘iets maken’. Hoe rijk onze taal ook is, er staat een schraalheid tegenover als het gaat over de wijze waarop we met taal ‘iets maken’. Vergaderen is de meest dominante vorm. Deze groep ambtenaren gaven blijk van dit besef. Ze hadden het verlangen om zich methoden eigen te maken waarmee ze ambtelijke processen voorbij het vergaderen konden faciliteren. Ze zagen dat er meer creativiteit nodig was om vastgeroeste patronen te doorbreken. Ze wisten alleen nog niet hoe dat er precies uitzag. Ze hadden zichzelf al wel een naam gegeven: de Tigergroep. Ze hadden het ondernemerschap om zich te realiseren dat de Tigergroep diensten zou gaan leveren wat vraagt om ‘een winkel’ binnen de staande organisatie. Maar hoe richt je die in? Ze hadden het strategisch inzicht dat je Tiger diensten niet zomaar in de organisatie verkoopt, want creativiteit had een diffuus imago en er waren nog geen bewijzen van succes en resultaat. Maar ze geloofden er in en hadden er zin in. En ik ook.

Het is nu 2014 en onlangs sloten we de vierde Tiger leergang af. Een opleiding met een looptijd van een jaar waarin de deelnemers voor de leeuwen geworpen worden. Spannende processen faciliteren, leer je mede door zelf te ervaren wat er nodig is om spanning hanteerbaar te houden. Om goed te kunnen doordenken wat de condities zijn voor het inrichten van een speelveld waarbinnen ruimte voor beweging ontstaat daar waar het zinvol is. Beweging in het onderzoeken van vraagstukken, in waarnemingen, in denken, in handelen, in inhoud, in een team, tussen twee afdelingen en samenwerkingsverbanden.
Dat leer je niet in een paar drie dagen zoals bij sommige ministeries helaas wel gedacht wordt en ook zij noemen zich Tigers. Het is vakmanschap ontwikkelen en gevoel voor de bal in het proces krijgen. Tot je door jarenlange ervaring het meesterschap beheerst om te laten ontstaan in plaats van te sturen.

De kiem die in 2001 gepland is heeft serieuze impact gekregen. Er zijn verhalen van succes en resultaat. Er is een groep ervaren Tigers, een dompteur, een ‘winkel’ en een product dat zichzelf verkoopt. Ze hebben hun bestaansrecht gelegitimeerd door het aantal sessies dat is aangevraagd en uitgevoerd en nog steeds in aantal groeit. Zoals ook het soort vragenstukken waar ze voor ingezet worden steeds complexer worden en om veranderkundige kennis vraagt. De kosten voor externe procesbegeleiding is gedaald. En er is een platform om zich verder professionaliseren. Het mooie is dat mijn eigen ontwikkeling na het volgen van ACM bij SIOO terug te zien is in de evaluatie, van een 8 naar een 9. Winst voor iedereen, we groeien met elkaar mee.

Er gaat een moment komen dat we het collectief zo logisch vinden dat we een rijkheid kennen om met taal, in welke vorm dan ook, iets te maken. Dat we ons niet voor kunnen stellen dat we het eerder niet zo deden. Dat het ‘Maak het mee’ dat in september zal plaatsvinden niet afwijkend is, maar een van de vele manieren om te leren, creëren en veranderen. Niets nieuws onder de zon. Heerlijk!

Zo, mijn nagels kunnen weer groeien en mijn stem herstellen van de passie voor het spel met bal. Een zonnige zomer allemaal!

Tags:

Dit bericht is geplaatst op maandag 14 juli 2014 om 16:05 onder Advanced Change Methodologies, Algemeen, Gastblog. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie