[pagevisual]

Transitie is als hard lopen in het donker

Blog gebaseerd op een artikel dat eerder verscheen in Nederland Wethoudersland

Met de in het sociale domein in aantocht zijn veel geneigd om terug te grijpen op vertrouwde processen. Toch moeten ze dat juist niet doen, want dan ontstaat er geen vernieuwing, stellen Henk Gossink en Sandra Kensen, veranderdeskundigen en makers van het programma in 3D perspectief. Zij pleiten ervoor dit moment te benutten om juist de kansen voor vernieuwing te pakken.

Gossink en Kensen zien het decentralisatieproces in het sociale domein met vertrouwen, maar ook met de nodige professionele zorg tegemoet. ‘Het overdragen van de verantwoordelijkheden heeft tijd nodig, maar zal nog wel lukken. Dat is de transitie’, denkt Gossink. ‘De uitdaging zit vooral in het grotere verhaal. Het idee dat de overheid alles voor de burger regelt, geldt niet meer. Dat gaat de gemeente samen met inwoners doen. De verhouding met de burger komt er dan ook echt anders uit te zien.’

Visie bepalen

De rol van de wethouder ligt volgens Gossink en Kensen vooral in het bepalen van een duidelijke visie waarbinnen de ambtenaren deze decentralisaties kunnen uitvoeren. Kensen: ‘Het is reëel dat een wethouder antwoorden formuleert op vragen als: “waarom doen we dit?” en “waar gaan we naartoe?” Dat is best lastig als je de deadline van 1 januari 2015 als een hete adem in je nek hebt, er veel voor de gemeente op het spel staat en alles wat je doet onder een vergrootglas ligt.’ Kensen vergelijkt het met hardlopen in het donker. ‘Gemeenten moeten in volle vaart iets uitvoeren zonder dat ze precies weten waar het naartoe gaat. Wethouders zullen een spreekwoordelijk licht voor hun ambtenaren moeten ontsteken om hen richting te geven.’

Ruimte geven en nemen

Het programma Wethouders in 3D perspectief dient verschillende doelen. ‘Wij willen de wethouders de juiste handvatten bieden om simultaan te kunnen schaken met de burgers, de Raad, de uitvoerende partijen en de andere bestuurders in de regio’, vertelt Kensen. ‘Daarnaast willen wij hen toerusten om effectief verbinding te leggen tussen dat wat er gebeurt in de regio en de manier waarop ze burgers kunnen helpen. Als zo’n verbinding goed wordt gelegd, kunnen overheid, professionals en burgers elkaar versterken. Maar gebeurt dat niet, dan leidt dat mogelijk tot een impasse. Het is daarom zaak voor de wethouder om het krachtenveld waarin hij zich begeeft, goed in kaart te brengen. Met wie heeft hij te maken en welke gevoeligheden liggen er? Wat vindt hij het allerbelangrijkst? Als hij dit weet, kan hij zijn koers bepalen en besluiten waar hij het proces stuurt en waar niet. Het gaat om de juiste dosis ruimte nemen en geven, want alleen dan ontstaat de vernieuwing die nodig is om tot een succesvolle transitie te komen.’

Vergrootglas

Natuurlijk beseffen Kensen en Gossink als geen ander hoe moeilijk dit is voor een bestuurder. ‘Hoewel de decentralisatie op de lange termijn zeker kansen biedt voor gemeenten, staan de bestuurders nu voor een grote opgave’, aldus Gossink. ‘De hoeveelheid taken is overweldigend: ze moeten niet alleen in korte tijd inhoudelijk volledig op de hoogte zijn, maar daarnaast ook weten waar ze naartoe willen. En dat terwijl hun werkzaamheden onder een vergrootglas liggen. De media houden scherp in de gaten waar het fout dreigt te lopen. Logisch dat bestuurders onder deze druk de neiging hebben terug te grijpen op vertrouwde processen. Alleen leidt dat niet tot de vernieuwing die nodig is om de transformatie te laten slagen. Waar wij hen in ondersteunen is om in deze omstandigheden te blijven werken vanuit een kansgerichte visie.’

Tags: , ,

Dit bericht is geplaatst op donderdag 29 januari 2015 om 13:12 onder Algemeen, Gemeenten. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

Geef een reactie