[pagevisual]

Werk in uitvoering: de systeemweek!

Door: Brechtje Kessener

“Oké, dan doen we de op vrijdag en de op donderdag. Maar …, kan je me nog even uitleggen wat het verschil tussen die twee volgens jou dan is?’, vraag ik.”

Zo zitten Leike en ik, in Leike’s werkkamer, al kletsend en puzzelend het programma voor de Studieweek Systemen te maken. We hebben een overzicht gemaakt van allerlei stromingen in de systemen-wereld. En dat zijn er nogal wat: de 1e en 2e orde cybernetica, de psychodynamische en constructivistische stromingen, de complex dynamische en complex responsieve theorieën en de . Moeilijke woorden als Team syntegrity, Viable Systems Model, Work levels, Rich pictures, Opstellingen, Sensemaking, Chaos, Stavolutie, Sociaal construct en Dynamiek zijn niet van de lucht. Bekende namen als Ashby, Beer, De Sitter, Checkland, Vennix, Hoebeke, Jacques, Watzlawick, Minuchin, Choy, Hellinger, Bion, Weick, Luhmann en Stacey vliegen ons om de oren. Regelmatig pakken we hun boeken er nog even bij.

Zowel Leike als ik werken vaak met de , maar ook wij hebben geen volledig overzicht van het ‘systeem van systemen’. Dat is eigenlijk vreemd, want daar was het uiteindelijk toch om begonnen – om een verbinding te maken tussen allerlei disciplines. Omdat alle Sioo programma’s gefundeerd zijn op de , maken we nu een studieweek Systemen. Wij maken alvast ons overzicht van de verschillende stromingen en bouwen daar een mooi en stevig programma omheen. Gedurende die studieweek, als we de systeemgeschiedenis doorlopen, kunnen we het overzicht toetsen en aanvullen. Het moet een programma worden, waar een relatieve leek kan instappen, omdat we bij het begin beginnen, maar waar ook meer ervaren professionals nog wat kunnen leren, door hen op hun niveau uit te dagen. Het moet een programma worden met fundamentele inleidingen en een breed, gevarieerd aanbod van parallelle workshops om ervaring op te doen met de gerelateerde systemische werkvormen en instrumenten.

We schakelen van het programma naar mogelijke docenten en begeleiders. Samen hebben we een behoorlijk netwerk en komen we een heel eind. ‘Maar wie vragen we dan de overgang van de object-subject naar de subject- subject georiënteerde benaderingen in te leiden?’ vraagt Leike. ‘Veel van de object-subject mensen zeggen dat ze eigenlijk toch subject- subject doen. De subject- subject’ers hebben vaak geen oog voor wat de object-subject benadering kan opleveren. Hoe kunnen we de sterke kanten van beide benaderingen goed tot hun recht laten komen?’ Nou ja, zo puzzelen wij nog wat verder. Het wordt een mooie week! Leerzaam is het nu al….

Tags: , , , , ,

Dit bericht is geplaatst op maandag 27 februari 2012 om 14:11 onder Algemeen, Organisatiekunde, Organisatieontwerp, Systeemdenken. U kunt de reacties volgen via de RSS 2.0 RSS-feed. U kunt een reactie achterlaten of een link op uw eigen website plaatsen.

8 reacties op “Werk in uitvoering: de systeemweek!”

Arthur Kruisman zegt:

februari 28th, 2012 at 10:35

Misschien dat de advaita vedanta uitkomst biedt. De leer van ‘niet-twee’. Hiermee vervallen alle systemen, omdat waarnemer en het waargenomen samenvallen. Een ‘systeem’ is en blijft altijd maar een beperkte, gefragmenteerde zo je wilt, opvatting van het denken. Het nadeel ervan is dat ons ‘denken’ daar niet bij kan en dus niet aan wil en daarmee de zoektocht in deze richting vaak snel ophoudt. Het voordeel is dat het bijzonder stil en overzichtelijk wordt. Ik zeg wel eens: Stop met zoeken, want het zoeken houdt het dwalen in stand. Afin, voor wat t waard is.

Dieuwke Begemann zegt:

februari 28th, 2012 at 13:32

Graag vraag ik jullie aandacht voor het onderwerp verandermanagement in de contect van de systeembenadering. Kijken naar de eigenschappen van systemen in relatie tot verandering, levert een geheel nieuwe methodologie voor verandermanagement op.
Daarover de theorie in mijn boek Natuurlijk Veranderen, die gebruik maakt van de door jullie genomede theoretici. Daarnasst kan ik ook de case van een groot verandertraject bij de Raad voor de Kinderbescherming vanuit de systeembenadering kan behandelen een interessant verhaal!

Hartelijke groeten van Dieuwke Begemann

Brechtje zegt:

februari 29th, 2012 at 09:55

Beste Arthur,
Voor zover ik weet is de advaita vendanta een religieuze stroming die uitgaat van een absolute werkelijkheid en de subjectieve, relatieve werkelijkheid ontkent. Op dit religieuze pad willen wij ons tijdens de studieweek niet wagen. We gaan wel in op de vroege stromingenwaarbij het subject naar het objectsysteem kijkt, en op de latere stromingen waarbij de waarnemer als onderdeel van het systeem wordt beschouwd (subject-subject). Groeten,
Brechtje

Brechtje zegt:

februari 29th, 2012 at 10:01

Beste Dieuwke,
Dank voor je aanbod! Helaas hebben we het programma al rond, kijken we vooral naar de organisatie als systeem en staat het veranderen op de tweede plaats. Maar ik breng je boek graag onder de aandacht en neem het mee voor de boekentafel.
Groeten, Brechtje 

Hans Strikwerda zegt:

maart 2nd, 2012 at 12:49

Brechtje,

Hey onderscheid tussen eersteborde cybernetica en tweede orde is vals, de cybernetica omvay ook de programmering van gedrag van indivduen via institututies, dus omvat het al de sociologie. Het misverstand over eerste orde en tweede orde, overigens kent in die termen de cybernetica tenminste vier orden, komt omdat er auteurs zijn die de cybernetica onjuist definieren, namelijk betrekking hebbend op machines, cybernetica begint bij de DNA als drager van programmering.  

Brechtje zegt:

maart 5th, 2012 at 15:40

Beste Hans,

Je gebruikt woorden als vals en onjuist, alsof er een enig juiste betekenis is. Onze ervaring is dat eenieder vanuit zijn eigen achtergrond en community woorden gebruikt die elders wellicht wat anders betekenen. In de studieweek willen we op zoek naar wat de verschillende termen betekenen voor mensen die ze intensief gebruiken en doen dat in gesprek met anderen die weer andere woorden uit dit veld invullen. Cybernetica wordt in ieder geval door veel verschillende disciplines gebruikt, zowel in de technische als sociale wereld.

Groeten, Brechtje

Bart van Langen zegt:

maart 8th, 2012 at 10:54

Dag Brechtje,
Ik lees dat jullie complex responsieve systemen van Stacey al in jullie pakket hebben. 
Graag attendeer ik je op een andere, veel meer praktische zienswijze en aanpak: de systeemaanpak van John Seddon. Hoewel hij van mening lijkt te zijn de wijsheid in pacht te hebben (en de managers de schuld van alles te geven), leidt de aanpak tot aansprekende resultaten. Dat leidt weer tot meer systeem begrip bij ‘leken’. Mijns inziens is dat erg behulpzaam bij een van de opdrachten van systeemdenkers, namelijk het over de buhne krijgen en praktisch toepasbaar maken van de theorie.  
  

Brechtje zegt:

maart 8th, 2012 at 18:44

Beste Bart,
Dank je voor je suggestie. De aanpak van Seddon is inderdaad erg interessant en boekt goede resultaten. Het is nu niet opgenomen, er zijn zoveel mogelijkheden dat we moesten kiezen. Mocht erveel belangstelling voor de systeemweek zijn kunnen we de workshops verder uitbreiden en zullen we ook een workshop aan het werk van John Seddon wijden. daarnaast zijn de reacties over het algemeen positief dus wellicht doen we het volgend jaar weer eens en stellen we dan een andere mix van workshops samen.
Groeten, Brechtje 

Geef een reactie